Farklı döner eğe sistemlerinin kök kanallarının temizliği, obturasyonu ve apikalden taşan materyal miktarı üzerindeki etkilerinin incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Endodonti A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMEL UZUNOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MELAHAT GÖRDUYSUS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Uzunoğlu, E. Farklı döner eğe sistemlerinin kök kanallarının temizliği, obturasyonu ve apikalden taşan materyal miktarı üzerindeki etkilerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Endodonti Programı Doktora Tezi, Ankara, 2014. Çalışmanın amacı oval şekilli kanallara sahip farklı alt küçük azı dişlerin Reciproc ve SAF ile şekillendirilmesi sırasında taşan debris miktarını ölçmek, bu eğelerin kök kanallarını temizleme etkinliklerini SEM görüntüleri ve histolojik kesitler ile değerlendirmek ve yine bu eğelerle şekillendirilen kök kanallarının farklı dolgu teknikleriyle (taşıyıcı esaslı ve soğuk guta-perka teknikleri) doldurulduklarında oluşan dolgu kalitesini radyolojik, stereolojik ve histolojik olarak incelemektir. Deneyler için toplam 116 adet çekilmiş, oval-şekilli kanallara sahip insan alt küçük azı dişleri kullanılmıştır. Taşma deneylerinde kullanılan örnekler hariç tüm örneklerin kron kısımları uzaklaştırılmıştır. Rastgele seçilen 40 diş taşma deneylerinde alt ve üst çeneyi taklit edecek şekilde eppendorf tüplere konumlandırılmıştır. Devamında SAF ve Reciproc ile şekillendirilmiş ve toplamda 12 ml %2,5'lık NaOCl ile irrige edilmişlerdir. Taşan debris miktarı hassas terazi kullanılarak tartılmıştır. Temizleme etkinliğinin değerlendirilmesi için 28 diş kullanılmıştır. Dişlerin ikisi sadece ekstirpe edilmiştir. Geri kalan 26 diş SAF ve Reciproc ile şekillendirilmek üzere iki eşit gruba ayrılmıştır. Gruplardaki 13 örnekten rastgele seçilen üçünün son irrigasyonunda EDTA kullanılmıştır, geriye kalanlarda irrigasyon sadece NaOCl ile yapılmıştır. Uzunlamasına ikiye bölünen örneklerdeki temizleme etkinliği SEM aracılığıyla alınan fotoğrafların skorlanması ve histolojik kesitlerde ölçüm yapılması ile değerlendirilmiştir. Geriye kalan 48 diş ise şekillendirme (SAF ve Reciproc) ve doldurma yöntemlerine (soğuk ve taşıyıcı esaslı guta-perka) göre her grupta 12 diş olacak şekilde rastgele dört gruba ayrılmıştır. Obturasyon kalitesi radyolojik, stereolojik ve histolojik olarak incelenmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde; iki yönlü varyans analizi, Bonferroni, Kruskal-Wallis, Mann Whitney-U, McNemar Ki-Kare, tek yönlü varyans analizi, Tukey HSD ve Friedman testleri kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre hem şekillendirme tekniğinin hem de dişin konumunun taşan debris üzerinde anlamlı etki oluşturduğu bulunmuştur (p 0,05). Histolojik kesitlerin değerlendirilmesinde ise sadece Reciproc grubunda ölçüm yapılabilmiştir. Obturasyon kalitesinin değerlendirilmesinde meziodistal yönden alınan radyografların gerçeği daha çok yansıttığı ve radyografların skor değerlerinin stereolojik değerlendirme ile tutarlı olduğu görülmüştür. Stereolojik değerlendirmeye göre en çok boşluğun gözlendiği grup SAF ile şekillendirilen ve soğuk guta-perka ile doldurulan gruptur. Histolojik değerlendirmede gruplar arasında boş kalan alanlar açısından anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Şekillendirme yönteminin kök kanalından daha fazla dentin uzaklaştırması apikalden taşan debris miktarını ve irrigasyon solüsyonun tübüllere penetrasyonunu etkilemiştir. Smear tabakası ve debrisin uzaklaştırılmasında EDTA'nın şekillendirme yöntemlerinden daha etkili olduğu görülmüştür. Obturasyon kalitesinin değerlendirilmesinde örneklerin hasar görmediği, üç boyutlu değerlendirilmelerine olanak sağlayan, tarafsız stereolojik yöntemlerin kullanılmasıyla daha sağlıklı veriler elde edilmiştir.