Araştırmaya Dayalı Fen Öğretimine Yönelik Hazırlanan Mesleki Gelişim Programı Boyunca Sınıf Öğretmenlerinin Gelişimlerinin İzlenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yasemin Büyükşahin

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEVGİ KINGIR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmanın amacı araştırma tabanlı fen öğretimine yönelik hazırlanan mesleki gelişim programının sınıf öğretmenlerinin gelişimine etkisini tespit etmektir. Öğretmenin gelişimi, pedagojik inançları, pedagojik alan bilgisi, duyuşsal alan bariyerleri ve iletişimsel alan bariyerleri açısından incelenmiştir. Bu amaçla var olan etkileri derinlemesine gözlemek için nitel bir durum çalışması yürütülmüştür. Çeşitleme sağlayabilmek için çoklu durum çalışması tercih edilmiştir. Çoklu durumu sağlamak amacıyla araştırma tabanlı fen öğretim uygulama örnekleri içeren üç günlük eğitime katılan öğretmenler arasından sosyo ekonomik bölge tabakalaması ile 3 öğretmen katılımcı grubuna dâhil edilmiştir. Hazırlanan mesleki gelişim programı bu öğretmenlerle 20 hafta boyunca sürdürülmüştür. Eğitim alan üç öğretmene iş başı destek, yapı iskelesi tekniği ile sunulmuştur. En üst düzeyde başlayan destek 19. haftada son bulmuş; öğretmenler 20. haftada tamamen desteksiz bırakılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış öğretmen görüşme formları, yarı yapılandırılmış öğrenci odak grup görüşme formu, haftalık gözlem formu, araştırmacı günlüğü ve sınıf içi video kayıtları ile toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizinden ve betimsel analizden faydalanılmıştır. Genel olarak öğretmenin gelişimi mezuniyet alanı, cinsiyet, sosyo-ekonomik çevre gibi etmenlerle farklılaşarak ilerlese de pedagojik alan bilgisi, pedagojik inançlar, duyuşsal ve iletişimsel bariyerlere sahip olma durumu bir sarmal ağ ile gelişim yolunu örmektedir. Pedagojik alan bilgisinin eksikliği duyuşsal ve iletişimsel bariyerleri doğurmaktadır. Bu bariyerlerin varlığı öğretmenin pedagojik inançlarını etkilemekte ve davranışın amacını oluşturan davranışsal, normatif ve kontrol inançlarını olumsuz etkilemektedir. Bu sarmallık göz önünde bulundurulduğunda öğretmen eğitiminde daha bütüncül bir oluşum izlenmesi ve yapı iskelesi ile desteğin dikkate alınması önerilebilir.