Bone morfojenetik protein-6 ve insülin benzeri büyüme faktörü-1'in kontrollü ve ardışık salımının sementoblast hücreleri üzerine etkileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Periodontoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMEL TUĞBA ATAMAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): RAHİME MERAL NOHUTCU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Periodontitis, dişi destekleyen dokuların yıkımına neden olan enfeksiyöz bir hastalıktır. Periodontal tedavilerin amacı, hastalığın başlamasına ve ilerlemesine neden olan lokal faktörleri uzaklaştırarak periodontal dokuları sağlıklı hale getirmektir. Geleneksel periodontal tedaviler, hastalığın ilerlemesini durdurmada başarılı olsa da, hastalık sonucu kaybedilen dokuların yeniden oluşumunun sağlanamadığı "tamir" tipi iyileşmeyle sonuçlanır. Periodontal rejenerasyon; hastalık sonucu kaybedilen alveol kemiği, periodontal ligament ve sementin yeniden oluşması olarak tanımlanır ve periodontal rejenerasyon oldukça karmaşık olaylar sürecini kapsamaktadır. Büyüme ve farklılaşma faktörleri hücresel fonksiyonları düzenleyen polipeptidlerdir. Bu faktörlerden bazıları hazırlayıcı (competence) faktörler olarak, bazıları da ilerletici (progression) faktörler olarak görev alarak hücre döngüsünün devamlılığını sağlarlar. Bu nedenle, hücre büyüme ve gelişme sürecinin devamlılığı için her iki grup faktörün bir arada olması istenir. Ancak, maliyetlerin yüksek olması ve kısa biyolojik yarı ömürleri nedeniyle hedef hücreler üzerindeki etkilerinin sınırlı kalması büyüme ve farklılaşma faktörlerinin klinikte yaygın olarak kullanılmasını engellemektedir. Bu nedenle belirli taşıyıcılar kullanılarak büyüme ve farklılaşma faktörlerinin kontrollü bir şekilde salımlarının sağlanması gerekmektedir. Kitosan, biyolojik olarak uyumlu ve yara iyileşmesi üzerinde olumlu etkilere sahip doğal bir polimerdir. Bu çalışmanın amacı, periodontaI dokuların doğal iyileşme sürecine benzer olarak IGF-I ve BMP-6'nın kontrollü ve ardışık salımının sementoblast hücrelerinin rejeneratif potansiyelleri üzerindeki etkilerini araştırarak, periodontal doku mühendisliği için uygun doku iskelesi önerisinde bulunmaktır. Kontrollü ve ardışık salımı sağlamak amacıyla kompozit yapı, üretilen IGF-I yüklü mikroküreler ve BMP-6 yüklü nanopartiküllerin kitosan doku iskelesine entegre edilmesiyle oluşturuldu. Salım kinetikleri belirlenen taşıyıcıların sementoblastlar üzerindeki etkileri değerlendirildi. Hücrelerin çoğalmalarını değerlendirmek amacıyla yapılan MTT (3-[4,5-Dimetiltiazol-2-yl]-2,5-Difeniltetrazolyum Bromür) analizleri sonucunda 2, 4, 8 ve 12. günlerde hem IGF-I hem de BMP-6 içeren kompozit yapı grubunda kontrol gruplarına göre belirgin fark görüldü. Buna ek olarak, sementoblastların farklılaşmalarının ve mineralize doku oluşturma potansiyellerinin de kontrollü ve ardışık salımı sağlayan kompozit yapıda kontrol gruplarına göre artmış olduğu belirlendi. Sonuç olarak, üretilen kompozit yapının periodontal rejenerasyon uygulamaları için kontrollü ve ardışık salımı sağlayabilen uygun bir taşıyıcı olduğu ve doku mühendisliği uygulamaları için ümit verici olduğu düşünülmektedir.