Birleştirilmiş ve bağımsız sınıf öğretmenlerinin mesleki doyum ve tükenmişlik düzeylerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURİ BARIŞ İNCE
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ EKBER ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın amacı, birleştirilmiş ve bağımsız sınıfta görev yapan sınıf öğretmenlerinin mesleki doyum ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi, karşılaştırılması ve aralarındaki olası ilişkilerin araştırılmasıdır. Araştırmada betimsel, ilişkisel ve nedensel karşılaştırmalı yöntemler nicel yaklaşımlar temelinde kullanılmıştır. Çalışmanın verileri 2013-2014 eğitim-öğretim yılı birinci döneminde Ankara ilinin merkez ve taşra ilçelerinde bağımsız sınıf okutan 465 sınıf öğretmeni ve 75 birleştirilmiş sınıf öğretmeninden elde edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin iş doyum düzeyleri Minnesota İş Doyum Ölçeği-Kısa Formu (MİDÖ-KF), tükenmişlik düzeyleri ise Maslach Tükenmişlik Ölçeği-Eğitimci Formu (MTÖ-EF) kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmalardan elde edilen sonuçlar birleştirilmiş ve bağımsız sınıfta çalışan sınıf öğretmenlerinin genel iş doyumlarının orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Birleştirilmiş ve bağımsız sınıf öğretmenleri duygusal tükenme boyutunda orta, duyarsızlaşma boyutunda düşük düzeyde tükenmişlik yaşamaktadır. Kişisel başarı boyutunda ise bağımsız sınıfta görev yapan öğretmenler düşük, birleştirilmiş sınıf öğretmenleri orta düzeyde tükenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin mesleki doyum ve tükenmişlik düzeyleri birleştirilmiş ve bağımsız sınıfta çalışma durumuna göre karşılaştırıldığında bağımsız sınıfta çalışan öğretmenler lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Bağımsız sınıfta çalışan öğretmenler içsel doyum ve genel doyum boyutunda daha fazla iş doyumu yaşamaktadır. Ayrıca kişisel başarı boyutunda birleştirilmiş sınıf öğretmenlerine göre anlamlı biçimde daha az tükenmişlik yaşadıkları tespit edilmiştir. Araştırmanın bulguları dışsal doyum, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma boyutlarında birleştirilmiş ve bağımsız sınıfta çalışan öğretmenler arasında anlamlı bir farklılık olmadığını göstermektedir. Araştırmanın sonuçları sınıf öğretmenlerinin genel iş doyum düzeyleri ile tükenmişlik ölçeğinin üç boyutu arasında orta düzeyde anlamlı bir korelasyon olduğunu göstermektedir. Sınıf öğretmenlerinin genel doyum düzeyleri, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma ile negatif, kişisel başarı boyutu ile pozitif bir ilişki içindedir. Bağımsız sınıfta çalışan öğretmenler içerisinde merkez ilçelerde görev yapan öğretmenlerin, kadın öğretmenlerin ve uzman öğretmenlerin duyarsızlaşma düzeyleri anlamlı biçimde daha düşüktür. Bağımsız sınıf uygulamalarında öğrenci sayısı 31 ve üzerinde olan öğretmenler daha fazla duygusal tükenmişlik yaşamaktadır. Birleştirilmiş sınıflarda çalışan öğretmenler arasında ise kadın öğretmenlerin ve lisans döneminde birleştirilmiş sınıflarda öğretim dersi alan öğretmenlerin duygusal tükenme düzeyleri anlamlı biçimde daha yüksektir. Birleştirilmiş sınıflarda çalışan 5 yıl ve altında deneyime sahip öğretmenler ve sınıf öğretmenliği programından mezun olan öğretmenler daha fazla duygusal tükenme ve duyarsızlaşma yaşamaktadır. Anahtar sözcükler: BirleĢtirilmiĢ sınıflarda öğretim, sınıf öğretmenleri, iĢ doyumu, tükenmiĢlik.