Öğretmenlerin kişilik özellikleri ile atılganlıkları arasındaki ilişkide pozitif psikolojik sermayelerinin aracı rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖNÜL ŞAHİN
Danışman: Murat Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada Tokat ili merkez ve ilçelerindeki kamu ortaokullarındaki öğretmenlerin, atılganlık davranışları, pozitif psikolojik sermaye düzeyleri ve kişilik özelliklerinin belirlenmesi ve bu üç değişken arasındaki bağlantının derecesinin saptanması amaçlanmıştır. Nicel araştırma yaklaşımına dayanan araştırmanın örneklemini, 2018-2019 öğretim yılında kamu ortaokulundaki 336 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Voltan-Acar ve Öğretmen (2007) tarafından geliştirilen "Kendini Belirleme Ölçeği (Güvengenlik)", Luthans, Avolio, Avey ve Norman (2007) tarafından geliştirilen ve Çetin ve Basım (2012) tarafından Türkçe'ye çevirisi yapılan "Psikolojik Sermaye Ölçeği" ve Costa ve McCrae‟e (1992) tarafından oluşturulmuş, Benet-Martinez ve John (1998) tarafından ise kısa forma dönüştürülmüş ve Alkan (2006) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış "Beş Faktör Kişilik Ölçeği" tercih edilmiştir. Verilerin analizinde frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, t testi, ANOVA, LSD testi, Pearson Korelasyon ve Çoklu Regresyon analizinden faydalanılmıştır. Araştırmanın sonucunda beş faktör kişilik özellikleri boyutlarından uyumlulukken yüksek; duygusal tutarsızlıkken düşük algılanan boyut olmuştur. Pozitif psikolojik sermaye algıları incelendiğinde en yüksek ortalama öz yeterlik, en düşük ortalama iyimserlik boyutunda ortaya çıkmıştır. Atılganlığın boyutlarından atılganlık boyutunun çekingenlik boyutuna göre puanının daha yüksek olduğu görülmüştür. Pozitif psikolojik sermayenin ile atılganlığın boyutları ile öğretmenlerin kişilik özelliklerinin dışadönüklük, psikolojik dayanıklılık, öz yeterlik ve umut boyutları arasında pozitif; duygusal tutarsızlık boyutu ile negatif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Pozitif psikolojik sermayenin bütün boyutları ile atılganlığın bütün boyutları arasında pozitif bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Ayrıca öğretmenlerin kişilik özelliklerinden bazı boyutlarının atılganlığın boyutlarına etkisinde pozitif psikolojik sermayenin kısmi aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir.