İnmeli hastalarda kognitif rehabilitasyonun fonksiyonel bağımsızlık, yaşam kalitesi ve toplumsal katılım üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ergoterapi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZDEN ERKAN OĞUL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): GONCA BUMİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma inmeli hastalarda kognitif rehabilitasyonun fonksiyonel bağımsızlık, yaşam kalitesi ve toplumsal katılım üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla planlandı. İnme tanısı almış 20 kişi rastgele yöntemle 10 kişilik iki gruba ayrılmıştır. Her iki gruba nörofizyolojik tedavi uygulanmış olup I. Gruba kognitif rehabilitasyon müdahaleleri ilave edilmiştir. Hastaların kas gücü Motricity İndeksi, denge durumu Tinetti Denge Değerlendirme Skalası, duyu ve hareket fonksiyonu Fugl-Meyer Motor Değerlendirme Skalası, kognitif durumu Loewenstein Ergoterapi Kognitif Değerlendirme Skalası (LOTCA) ve Montreal Bilişsel Değerlendirme (MOBİD) Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Toplumsal katılımı değerlendirmek için; Kanada Aktivite Performans Ölçümü (COPM) ile Craig Engellilik Değerlendirme ve Bildirme Tekniği- Kısa Formu (CRAIG-SF), yaşam kalitesini değerlendirmek için; Kısa Form-36 (SF-36) ve fonksiyonel bağımsızlığı değerlendirmek için ise Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü (FBÖ) kullanılmıştır. Hastalar haftada 3 gün 8 hafta boyunca tedaviye alınmıştır. Kognitif rehabilitasyon grubuna(KRG), 1 saat iyileştirici ve fonksiyonel adaptif yaklaşımların çok içerikli tedavi yaklaşımları ile birleşiminden oluşan kognitif rehabilitasyon ve 1 saat Bobath temeline dayalı nörofizyolojik egzersizlerden oluşan rehabilitasyon programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna(KG) ise sadece 1 saat nörofizyolojik egzersizlerden oluşan rehabilitasyon uygulanmıştır. KRG' da MOBİD ölçeğine göre tespit edilen bu ölçeğin toplam puanı ile yürütücü fonksiyonlar ve dikkat alanlarındaki, LOTCA ölçeğine göre ise oryantasyon, görsel algılama ve dikkat alanlarındaki gelişmeler KG' a kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). LOTCA toplam puanı ile görsel motor organizasyon alanında elde edilen gelişmelerin KG' a göre ileri derecede anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,001). Toplumsal katılımın gruplar arası karşılaştırmasında KRG'da CRAIG-SF ölçeğinin fiziksel bağımsızlık bölümündeki, yaşam kalitesinin gruplar arası karşılaştırmasında yine KRG'da SF-36 ölçeğinin fiziksel komponent ile emosyonel rol kısıtlaması alanındaki gelişmelerin KG' e göre daha anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,05). İnmeli hastalarda uygulanan kognitif rehabilitasyon müdahalelerinin toplumsal katılım ve yaşam kalitesi üzerine olumlu etkisi olduğu görülmüştür.