TOTAL PARENTERAL BESLENME (TPN) ÇÖZELTİLERİNİ HAZIRLAMAK İÇİN KULLANILAN BİLEŞENLERDE VE TPN ÇÖZELTİLERİNDE OLASI ALÜMİNYUM KONTAMİNASYONUNUN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Toksiloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA ALTIN
Danışman: Terken Baydar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnorganik maddelere maruziyetin artmasıyla, metal toksisitesi farkındalığı ve araştırmaları bilim dünyasında giderek yankı bulmaktadır. Bu maddelerden en bilinenlerinden biri olan alüminyum (Al), vücut içerisindeki biyolojik fonksiyonunun halen çözülememesi ve uzun dönemde toksisitesinin, hangi hastalıklara yol açtığı hakkında bilinmezlikleriyle dikkatleri kendisine çekmektedir. Çevre, endüstri, gıda katkı maddeleri, deodorant gibi kozmetik ürünler, günlük kullanılan araç-gereçler nedeniyle neredeyse her gün maruz kaldığımız Al; terapötik amaçlarla antiasitler, antidiyaretikler ve adjuvan amaçlı aşıların bileşimine girmektedir. Bilimsel olarak nörotoksin olarak kabul edilen Al'un, uzun dönemde kemik hastalıklarına yol açtığı bilinmektedir. Yeterli kanıtlar sağlanmamış olsa da Alzeimer hastalığı ile ilişkilendirildiği yayınlar, araştırmacıları Al kontaminasyonu konusunda araştırma yapmaya teşvik etmektedir. Oral veya enteral yolla tam beslenemeyen bireylere, günlük kalori ihtiyaçlarını sağlamak amacıyla parenteral yolla verilen, besin yoluyla alınması gereken temel bileşenleri barındıran çözeltiler olan total parenteral nutrisyon (TPN) çözeltilerinde, Al kontaminasyonun varlığı uzun yıllardır bilinmektedir. Özellikle yoğun bakım hastaları, prematüre bebekler, malnütrisyonlu ve ameliyat sonrası hastanede yatan hastaların, intravenöz yolla yüksek miktarda Al'a maruz kalması, uzun dönemde nörolojik hastalıkların bu kişilerde görülme olasılığını arttırmaktadır. Bu veriler ışığında yaptığımız tez çalışmasında, TPN çözeltilerinde olası Al kontaminasyonunun varlığının araştırılması hedeflenmiştir. Türkiye'deki hastanelerde hazırlanan TPN çözeltilerinde, manuel (elle) dolumla hazırlanan son TPN ürününde ve hastaların kan, idrar gibi biyolojik sıvılarında Al miktar tayini analizi, henüz pratik olarak yapılamamaktadır. Bu tez kapsamında, Hacettepe Üniversitesi Hastanesi Eczane Biriminde, TPN çözeltilerini hazırlamak için kullanılan bileşenlerde ve TPN çözeltilerinde olası Al kontaminasyonunun araştırılması hedeflenmiş, spektroflorimetrik yöntemle örneklerdeki Al belirlenmiş ve bu düzeylerin belirlenen sınır aralıklarda uygun olup olmadığı tartışılmıştır. Bu çalışmanın, uzun süreli TPN alan hastalarda gözlenen Al toksisitesi ve TPN maruziyeti arasındaki ilişkinin araştırılmasına yönelik çalışmaların, ilk halkası olabileceği düşünülmektedir.