Polimorfizm gösteren etkin maddenin farmasötik kokristallerinin hazırlanması ve in vitro değerlendirilmesi üzerine çalışmalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Teknoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PELİN RENKOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BETÜL ARICA YEGİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Farmasötik amaçla kullanılan katı etkin maddelerinbirbirinden farklı iç kristal örgüye sahip polimorfları etkin maddenin baştaçözünürlük, stabilite ve biyoyararlanım olmak üzere fizikokimyasal özelliklerindedeğişkenliğe yol açabilir. Etkin maddelerin kristal formlarındaki çeşitliliğin getirdiğikararsız durumun önlenebilmesi için farmasötik kokristaller son yıllarda ilaçendüstrisinde önem kazanmıştır. Farmasötik kokristaller oda sıcaklığında katı haldebulunan bir etkin madde ile kokristal yapıcı maddenin birlikte kristallenmesi ileoluşan çok bileşenli kristaller olarak tanımlanır. Farmasötik kokristaller etkinmaddelerin tek kristal hallerine göre fizikokimyasal özelliklerinde iyileşmesağlamaktadırlar. Olanzapin (OLZ), polimorfizm gösteren, en az 25 farklı kristalyapıya sahip, suda çözünmeyen, şizofreni ve benzeri psikozlarda etkinliğikanıtlanmış antipsikotik etkili bir ilaçtır. Karbamazepin (CBZ) ise 4 anhidrikpolimorfa sahip, çözünürlüğü? sınırlı biyoyararlanım gösteren benzodiazepin türeviantiepileptik bir ilaçtır. Bu iki etkin maddenin kokristal yapıcı madde olaraknikotinamid kullanarak farmasötik kokristalleri hazırlanmış ve etkin maddelerinfizikokimyasal özelliklerinde iyileşme amaçlanmıştır. Çözeltiden kristalizasyonyöntemi ile farklı çözücü ortamlarında hazırlanan OLZ:NCT ve CBZ:NCTkokristallerinin kokristalizasyon sürecine çözücü etkisi incelenmiştir. Kokristallerinkarakterizasyonu için gerçekleştirilen Fourier transform infrared spektroskopisi,diferansiyel taramalı kalorimetri analizi, toz X-ışını kırınımı analizi, erime derecesitayini analizleri sonuçlarına göre kokristal yapı oluşumu tespit edilen OLZ:NCTkokristal (1:2) ve CBZ:NCT kokristal (1:1) formülasyonlarından; OLZ:NCT (1:2)kokristalinin tablet formülasyonu geliştirilmiş ve etkin maddenin tek kristal halesahip olduğu tablet formülasyonu ile karşılaştırıldığında çözünme hızı testindeistatistiksel olarak iyileşme olduğu gösterilmiştir.Anahtar Kelimeler: Farmasötik kokristal, çözünürlük, polimorfizm, olanzapin,karbamazepin