Okul farkındalığının öğretmen ve okul düzeyinde incelenmesi: Bir karma yöntem çalışması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL BÜYÜKGÖZE
Danışman: Murat Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, Hoy'un okul ortamlarına uyarladığı kavramsal çerçeveden yola çıkılarak okul farkındalığını yordayan öğretmen ve okul düzeyindeki değişkenler incelenmiş ve araştırma açımlayıcı sıralı desende tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel aşamasına Ankara'daki 69 ortaokuldan 1354 öğretmen katılmıştır. Öğretmen düzeyindeki değişkenler (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, müdür ile çalışma süresi, mevcut okuldaki kıdem, toplam kıdem ve mesleki gelişim gün sayısı) ile okul düzeyindeki değişkenlerin (okul büyüklüğü, öğretim şekli, derslik başına düşen öğrenci sayısı, örgütsel güven, kolektif öğretmen yeterliği ve okul akademik vurgusu) okul farkındalığındaki okul içi ve okullar arası farklılaşmadaki rolü Hiyerarşik Lineer Modellemeyle incelenmiştir. Sonuçlar, okul farkındalığındaki varyansın %12,7'sinin okullar arası farktan kaynaklandığını, öğretmen düzeyinde müdür ile çalışma süresinin negatif yönlü manidar bir yordayıcı olduğunu ve okul düzeyinde müdüre güven, meslektaşlara güven ve kolektif öğrenci disiplini yeterliğinin pozitif yönlü manidar yordayıcılar olduğunu göstermiştir. Öğretmen ve okul düzeyindeki manidar yordayıcı değişkenlerin tümü okullar arasındaki değişimin %96.9'unu açıklamaktadır. Araştırmanın ikinci aşamasında iç içe geçmiş durum deseni benimsenmiş ve OFÖ'nün müdür farkındalığı boyutunda öğretmen görüşlerine göre en yüksek ve en düşük puan verilen 12 okul müdürü ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel veri, kuramsal tematik yöntem ile analiz edilmiştir. Nitel aşamada veri çeşitleme amacıyla yapılandırılmamış gözlemler ve okul internet sitelerinden de yararlanılmıştır. Güven, dinamik işbirliği ve karşılıklı iletişimin okulların problem çözme, karara katılım ve birlikte öğrenme kapasitesini artırarak okul farkındalığını geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.