Azol Halkası Taşıyan COX İnhibitörlerinin Sentezi ve Antimikrobiyal Aktivitelerinin Araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Kimya A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: AYŞE KARAGÜZEL

Danışman: Miyase Gözde Gündüz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlar (NSAİİ) etkilerini siklooksijenaz (COX) enzimlerini inhibe ederek gösteren, ağrı ve inflamasyonun tedavisinde sıklıkla kullanılan ilaç grubudur. Yaygın olarak bilinen bu terapötik kullanımların yanı sıra, NSAİİ'lerin orta derecede antimikrobiyal aktivite gösterdiği ve ticari antimikrobiyal ilaçlarla birlikte uygulandığında antimikrobiyal etkinliği artırdığı bildirilmiştir. Bu tez kapsamında, çeşitli NSAİİ (naproksen, ibuprofen, flurbiprofen) ile antimikrobiyal farmakofor olarak bilinen azol halkaları (pirazol, imidazol, triazol ve benzimidazol) hidrazon köprüsü aracılığıyla bağlanarak yeni antimikrobiyal bileşikler sentezlenmiştir. Bileşiklerin kimyasal yapıları IR, 1H NMR, 13C NMR ve HRMS spektrumlarıyla doğrulanmıştır. DMSO-d6 içinde alınan NMR spektrumlarında gözlenen çift piklerden EC=N,EN-N,antiperiplanar and EC=N,EN-N,sinperiplanar konformerlerinin sorumlu olduğu NOESY ve DFT yöntemleri kullanılarak kanıtlanmıştır. Son olarak bileşikler antibakteriyel ve antifungal etkileri yönünden taranmış ve elde edilen biyolojik aktivite sonuçlarına göre, bazı türevlerin Candida albicans filamentasyonu ve/veya quorum sensing olarak bilinen bakteriyel iletişim sistemi üzerinde inhibitör etkileri olduğu gösterilmiştir.