Yüzücülerde farklı antrenman dönemlerinde omuz kuşağı kas kuvveti, hareket açıklığı ve kuvvet-hız profillerinin bilateral olarak incelenmesi.

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERHAT ÖZTÜRK

Eş Danışman: ŞÜKRÜ ALPAN CİNEMRE

Danışman: Gizem İrem Kınıklı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, düzenli antrenman sonrası farklı antrenman dönemlerinde sağlıklı adölesan yüzücülerin üst ekstremite kas kuvveti, hareket açıklığı ve kuvvet-hız-zaman parametrelerindeki değişiklikleri incelemek ve bunun iki taraflı omuz asimetrisine neden olup olmadığını araştırmaktı. Çalışmaya 20 yüzücü (yaş ort: 16.10±1.16 yıl) katıldı. Yüzücüler; sezon başında, genel hazırlık, özel hazırlık ve taper dönemlerinin sonrasında kas kuvveti, eklem hareket açıklığı ve kuvvet-hız parametreleri açısından değerlendirildi. Omuz kas kuvveti değerlendirmesi için el dinamometresi ile omuz dış rotasyon (DR), iç rotasyon (İR), fleksiyon (FL) ve ekstansiyonu (EK) ölçüldü. Eklem hareket açıklığı değerlendirmesi universal gonyometre ile ölçüldü. Kuvvet-hız parametrelerinin incelenmesi için kuvvet platformu kullanıldı. Dönemler arasındaki farkları analiz etmek için kas kuvveti ve hareket açıklığında tekrarlı ölçümler varyans analizi, kuvvet-hız parametreleri için ise Friedman varyans analizi testi kullanıldı. İki tarafta da DR, İR, FL, EK kas kuvvetleri hem sezon başına göre tüm dönemlerde artmış hem de taper döneminde diğer dönemlere göre artış göstermişti. DR:İR oranı özel hazırlık ve taper döneminde sezon başı ve genel hazırlık dönemlerine göre daha düşüktü (p 0.05). DR eklem hareket açıklıkları sezon boyunca hem sağ hem sol omuzda düşüş gösterirken İR eklem hareket açıklığı ise iki tarafta da artış gösterdi (p<0.05). Kuvvet-hız parametrelerinde; dikey kalkış hızı, havada kalış süresi ve impuls değişkenlerinde sezon boyunca artış görüldü (p<0.05). Sezon başında ortalama kuvvet ve hız non dominant tarafta daha yüksekken genel hazırlık döneminde havada kalış süresi dominant tarafta daha fazlaydı (p<0.05). Sonuç olarak, fizyoterapistlerin ve spor bilimcilerin sezon boyunca iş birliği yaparak yüzme sporcularının omuz yaralanmalarını önlemeleri için sezon boyunca değişiklikleri fark etmelerini ve değerlendirmeler yaparak antrenman programlarını adapte etmeleri önerilmektedir. Özel hazırlık döneminde yüksek antrenman yükü, kas kuvvetlerini ve dengesizlikleri takip etmek, bir fizyoterapist açısından yaralanmaları önlemek için olabilir. Riskli tespit edilen yüzücülerde kara antrenmanında yapılacak düzeltici egzersiz antrenmanlarıyla asimetrilerin düzeltileceği düşünülmektedir