Farklı irrigasyon teknikleri ile kök kanalının temizlenme etkinliğinin ve kullanılan irrigasyon solusyonunun apikalden taşma miktarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Endodonti A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPER AKÇAY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MELAHAT GÖRDUYSUS
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kök kanal tedavisinin en önemli aşamalarından biri kök kanalının temizlenmesi ve şekillendirmesidir. Temizleme ve şekillendirme işlemi mekanik ve kimyasal olarak yapılmaktadır. Mekanik temizleme sırasında oluşan artıkların ve kök kanalındaki bakterilerin uzaklaştırılması amacıyla irrigasyon solüsyonları olarak adlandırılan çeşitli kimyasal solüsyonlar kullanılır. Bu solüsyonların kök kanalını temizleme etkinliğini arttırmak için solüsyonların kanala iletilmesinde ve aktifleştirilmesinde çeşitli yöntem ve cihazlardan faydalanılır. Kullanılan irrigasyon solüsyonlarının kök dışına taşması çevre dokularda ciddi hasara neden olabilir. Bu çalışmanın amacı, bazı güncel irrigasyon cihaz ve yöntemlerinin kök kanalını temizleme kapasitelerini ve solüsyonları kök kanalı dışına taşırma potansiyellerini karşılaştırmaktır. Çalışmada çekilmiş tek köklü insan dişleri kullanılmıştır. İrrigasyon sistemlerinin temizleme etkinlikleri tarama elektron mikroskobu altında ve histolojik inceleme yapılarak değerlendirmiştir. Kök dışına taşan sıvı miktarı ise küçük bir cam kavanozda biriktirilerek hassas terazi ile ölçülmüştür. Cleanmax, Sonicmax, RinsEndo, manuel irrigasyon, pasif ultrasonik irrigasyon ve EndoVac irrigasyon yöntemleri test edilmiştir. Son yıkama solüsyonu olarak 2'şer dakikalık süre ile sırasıyla 5 ml % 2,5'lik NaOCl, 5 ml % 17'lik EDTA ve ardından tekrar 5 ml % 2,5'lik NaOCl kullanılmıştır. Yıkama sonrası kökler dikey eksenleri boyunca kırılarak iki eşit parçaya ayrılmışlardır. Bir parça tarama elektron mikroskobunda incelenirken diğer parça histolojik kesitler alınarak mikroskop altında incelenmiştir. Tarama elektron mikroskobunda apikal bölgede manuel irrigasyon ve pasif ultrasonik irrigasyon gruplarında diğer gruplara göre yüksek smear skorları gözlenmiştir. Debris skorları açısından sadece orta bölgede pasif ultrasonik irrigasyon grubunda diğer gruplara göre fark görülmüştür. Son yıkama sonrası tüm gruplarda yüksek miktarda erozyon gözlenmiştir. Erozyon miktarı açısından apikal ve orta bölgelerde gruplar arasında fark görülmemiştir. Koronal bölgede en yüksek erozyon skorlarını Sonicmax grubu sergilemiştir. Histolojik değerlendirmede dentin tübüllerinde genel olarak RinsEndo, EndoVac ve pasif ultrasonik irrigasyon grupları yüksek temizlenme ve penetrasyon sağlarken Sonicmax ve Cleanmax grupları düşük temizlenme ve penetrasyon göstermişlerdir. Taşma deneylerinde negatif basınçlı irrigasyon sistemleri olan Cleanmax ve EndoVac gruplarında hiç taşma görülmezken en yüksek taşma değerleri pozitif basınçlı RinsEndo grubunda görülmüştür. Grupların tümünde görülen yüksek miktarda erozyon kullanılan solüsyonların miktarının ya da süresinin fazla olduğunun göstergesi olabilir. Literatürde irrigasyon için çok farklı süreler ve hacimler önerilmiş olsa da hala ideal süre ve hacim üzerinde anlaşma sağlanamamıştır. Oluşan erozyonun klinik etkileri üzerine daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır. EndoVac irrigasyon sistemi yüksek temizleme etkinliği ve güvenilirliği ile test edilen irrigasyon sistemleri içerisinde klinik kullanım için en uygun sistem olarak görünmektedir.