Kamusal yükseköğretimin finansmanı: Türkiye için model önerisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA YILMAZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA UMUR TOSUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yıllar içerisinde yükseköğretime olan talepte meydana gelen belirgin artış, kamusal yükseköğretim kurumları için finansman sorununu da beraberinde getirmiştir. Artan talep sonucunda kamusal kaynaklar için oluşan rekabete karşı, alternatif finansman çözümleri bulmak kaçınılmaz hale gelmiştir. Üniversiteler aynı zamanda, yeni finansman yöntemleri ile, mali alanda daha özerk olmayı hedeflemektedir. Bu çalışmada, Türkiye'deki kamusal yükseköğretimin finansman ihtiyacını karşılayacak bir model önerisi, Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarının içinde bulunduğu mali özerklik durumları değerlendirilerek hazırlanmıştır. Yükseköğretim malının, iktisadi mallar arasında, nasıl bir mal olduğu belirlenmiş ve yükseköğretimdeki finansman türleri ele alınmıştır. Dünya üniversite sıralamalarında başarılı olan ülkeler belirlendikten sonra ise söz konusu ülkelerdeki yükseköğretim finansman yapıları; öğrenim ücreti veya katkı payı uygulamaları, öğrencilere sağlanan krediler, kredi geri ödeme mekanizmaları ve öğrencilere sağlanan burslar aracılığı ile değerlendirilmiştir. Başarılı ülkelerdeki mali özerklik yapısına göre, Türkiye'deki kamusal yükseköğretim kurumlarının âdem-i merkeziyetçi yapısı ele alınmıştır. Ayrıca Türkiye için; öğrenci katkı payını, öğrenci kredilerini, kredi geri ödeme mekanizmasını ve bursları içeren bir model önerilmiştir.