Eğitsel web ortamlarının değerlendirilmesinde çeşitli kullanılabilirlik yöntemlerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TURGAY BAŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAKAN TÜZÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma eğitsel web ortamlarının kullanılabilirliğinin değerlendirilmesinde üç farklı kullanılabilirlik değerlendirme yönteminin karşılaştırılması amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Sezgisel Değerlendirme, Gözlem-Sesli Düşünme ve Göz İzleme yöntemleri karşılaştırılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yönteminin Bütüncül Çoklu-Durum Çalışması (multiple-case holistic design) deseni temel alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın bağımlı değişkeni kullanılabilirlik değerlendirme yöntemi olarak ele alınırken bağımsız değişkenleri tespit edilen kullanılabilirlik sorunu sayısı, tespit edilen benzersiz kullanılabilirlik sorunu sayısı, kullanılabilirlik sorunlarının önem derecesi, tespit edilen eğitsel kullanılabilirlik sorunu sayısı ve verimliliktir. Araştırmada elde edilen bulguların eğitsel web ortamlarının tasarımında kullanılabilirlik değerlendirme süreçlerinin yürütülmesiyle ilgili daha geniş bir bakış açısı sağlayacağı düşünülmektedir. Bulgular, araştırma sürecindeki izlenimler ve insan-bilgisayar etkileşimi alanındaki genel kabuller doğrultusunda eğitsel web ortamlarının değerlendirilmesine ilişkin bir ilkeler listesi oluşturulmuştur. Bu ilkeler listesi temel alınarak tasarım ekiplerini yönlendirecek bir akış şeması geliştirilmiştir. Bu akış şeması, eğitsel web ortamlarının kullanılabilirliğinin değerlendirilmesinde hangi aşama ve koşullarda, hangi değerlendirme yönteminin tercih edilebileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: kullanılabilirlik, kullanılabilirlik değerlendirme yöntemleri, eğitsel web ortamları, sezgisel değerlendirme, gözlem-sesli düşünme, göz izleme