Bakla Tepe Erken Tunç Çağı I seramiğinin Ege arkeolojisindeki yeri ve önemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADİR BÖYÜKULUSOY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEVİNÇ GÜNEL
Özet:Batı Anadolu Erken Tunç Çağı kültürü daha erken dönemlerden kopuk olmayan ancak kendine özgü gelişim çizgisi olan bir evreye işaret etmektedir. Geç Kalkolitik Çağ da yaşanan gelişmeler Erken Tunç Çağı ile birlikte hızlanmış ve farklılaşmıştır. Bu durum özellikle mimari, metal işçiliği ve seramik üretiminde net bir şekilde izlenmektedir. Bakla Tepe yerleşimi de bu gelişim çizgisini iyi yansıtan merkezlerden birisidir. Yerleşim ve mezarlık alanından elde edilen arkeolojik ve antropolojik veriler önemli sonuçlar ortaya koymuştur. İzmir Bölgesi Kazı ve Araştırmalar Projesi (IRERP) çerçevesinde araştırılmış olan Bakla Tepe, Erken Tunç Çağı'nda çok farklı bir yerleşim modeli ortaya koymaktadır. Geç Kalkolitik Çağ'da görülen ızgara planlı yapı modelinden uzun dikdörtgen yapı modeline geçilmiş ve yerleşim bir savunma sistemi ile koruma altına alınmıştır. Çalışma kapsamında hem yapılardan hem de mezarlardan bulunmuş olan seramik incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda, ince (BT1), orta (BT2) ve kaba nitelikli (BT3) olmak üzere üç grupta toplanan seramik, malzeme-teknik, yüzey işlenişi gibi özellikler dikkate alınarak farklı alt gruplarda değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda orta nitelikli seramiğin (BT2) Bakla Tepe Erken Tunç Çağı I'de en belirleyici seramik grubunu oluşturduğu görülmektedir. Tüm bu gruplar dikkate alındığında ise siyah astarlı ve perdahlı seramiğin (BT1A, 2A, 3A) her iki evrede de en sık karşılaşılan örnekleri oluşturduğu anlaşılmaktadır. Seramiğin tamamı el yapımıdır. 14 farklı kap tipinin görüldüğü Bakla Tepe'de, yerleşim ve mezarlık alanından bulunan kap tipleri farklı özellikler göstermektedir. Mezarlarda bulunan kapların, yerleşim alanında olmayışı bu kapların mezarlar için üretildiğini ortaya koymuştur.Bakla Tepe Erken Tunç Çağı I seramiği, Batı Anadolu ve Doğu Ege Adaları ile yakın benzerlikler göstermektedir. Bu benzerlikler Batı Anadolu'nun iç kesimleri, Göller Bölgesi, Trakya'ya doğru azalmaktadır.