Karaçam (Mihalıççık, Eskişehir) demir-nikel cevherleşmesinin tenör ve rezerv dağılımının belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF TURAN

Danışman: Cem Saraç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması kapsamında, değerlendirme sahası olarak Karaçam, Eskişehir sahası seçilmiş, MTA Genel Müdürlüğü' nün 1978 yılında gerçekleştirdiği sondaj çalışmaları süresince topladıkları sondaj numuneleri analiz için uygun görülmüştür.Tezin ana konusunu Karaçam (Mihalıççık, Eskişehir) demir-nikel tenör ve kaynak dağılımının belirlenmesi oluşturmaktadır. Tez kapsamında, belirtilen alanda MTA Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 6 adet sondajdan elde edilen demir (Fe) ve nikel (Ni) analiz sonuçları jeoistatistiksel olarak değerlendirilmiştir.Veriler öncelikle jeoistatistiksel açıdan modellenmiş ve külçe etkisi, varyans ve etki mesafesi parametreleri belirlenmiştir. Daha sonra veriler kompozit edilmiş ve elde edilen bu veriler yardımıyla jeoistatistiksel uygulamalara geçilmiştir. Çeşitli yazılımlar kullanılarak cevherleşmenin 3 boyutlu değerlendirmesi yapılmıştır. Cevherleşmenin yatay ve düşey yönde variogramları hesaplanmış, yatağın anizotropisi incelenmiş ve sonuçta da yatak küresel olarak modellenmiştir. Model parametreleri Fe için; C0 = 30, C = 60, a = 75 m ve Ni için; C0 = 0.2, C = 0.5, a = 75 m olarak belirlenmiştir. 50 x 50 x 50 m boyutlarındaki blokların ortalama tenörleri, jeoistatistiksel blok kriging yöntemi ile kestirilmiştir. Model parametrelerinin cevherleşmeye uygunluğu çapraz doğrulama teknikleri ile test edilmiştir. 50x9 m (x), 50x6 m (y), 50x4 m (z) olarak yapılan kestirim işlemi sonucunda cevherleşme bölgesindeki Fe ve Ni için tenör-tonaj dağılımları hesaplanmıştır. Fe için toplam 182 blok kestirilerek ortalama tenörü %26.26, varyansı 1.59 ve Ni için de 216 blok kestirilerek ortalama tenörü %0.66, varyansı 0.01 olarak hesaplanmıştır. Değişik eşik tenörlere karşılık gelen kaynak miktarları hesaplanmış ve Fe için, %17-31 aralığında eşik tenöre karşılık gelen kaynak değeri ~66 milyon ton ile 725 bin ton arasında değişim gösterirken; Ni için, bu değerler %0.3-1.1 aralığında ~67 milyon ton ile 625 bin ton arasında değişmektedir. Değişimlere ilişkin sonuçlar grafikler şeklinde sunulmuştur.