İyonize radyasyonun otofaji yolağında bulunan bazı genlerin ekspresyonuna etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMEL SAĞLAR ELÇİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HATİCE MERGEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gelişen teknoloji ile birlikte her alanda radyasyonun kullanımının artması canlıların doğal radyasyonun yanı sıra yapay radyasyona da maruz kalma miktarını arttırmıştır. Bu durum radyasyona maruz kalma sonucunda canlılarda meydana gelen hasarı tespit edebilecek hızlı, hassas ve radyasyona özgül sistemlerin geliştirilmesine ihtiyaç doğurmuştur. Bu çalışmanın amacı, herhangi bir kaza veya radyasyona maruz kalma durumunda maruz kalınan radyasyonun dozuna ve etkisine en kısa sürede karar verebilmek amacıyla biyolojik dozimetre olarak kullanılacak bir deney sisteminin geliştirilmesidir.Bu amaçla radyoterapi gören 50 kanser hastasının her birinden radyoterapi görmeden önce ve radyoterapinin 5., 15. ve 25. günlerinde kan örnekleri alınmıştır. Aynı zamanda doz cevap eğrisi oluşturabilmek amacıyla genç ve sağlıklı 10 gönüllünün her birinden 5 adet olmak üzere toplamda 50 kan örneği toplanmıştır. Her bir gönüllünün ilk tüpü kontrol olarak ayrılmış, diğer dört tüp sabit gama kaynağı kobalt 60 (Co60) kullanılarak 0,1 Gy, 0.5 Gy, 1 Gy ve 3 Gy dozlarda ışınlanmıştır. Radyoterapi hastalarında ve in vitro ışınlama yapılan örneklerde kantitatif reverse transkripsiyon PZR ile B2M ve GAPDH genleri referans genler olarak kullanılarak, otofaji yolağında rol aldığı bilinen GRP78, ATG5, LC3, ATF4, XBP1 ve GADD153 genlerinin ifade seviyeleri analiz edilmiştir.Analiz sonuçları hem radyoterapi hastalarında hem de in vitro ışınlama yapılan örneklerde artan doza bağlı olarak tüm genlerin ifadesinin arttığını, dolayısıyla gen ekspresyon analizlerinin radyasyon hasarını tespit etmekte kullanılacak biyolojik dozimetreler için umut vaat edici olduğunu göstermiştir.