Fen ve teknoloji dersinde belgesel kullanılmasının 8. sınıf öğrencilerinin hücre ile kuvvet konularındaki başarılarına ve bilimin doğası hakkındaki görüşlerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUNİSE SEÇKİN KAPUCU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): CEMİL AYDOĞDU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada fen ve teknoloji dersinde belgesel kullanılmasının 8. sınıf öğrencilerinin ?Hücre Bölünmesi ve Kalıtım? ile ?Kuvvet ve Hareket? konularındaki başarılarına ve bilimin doğası hakkındaki görüşlerine etkisi araştırılmıştır. Eskişehir?de bir orta okulda bulunan 22 sekizinci sınıf öğrencisiyle çalışmanın ön uygulaması yapılmıştır. Ön uygulama sonucunda araştırmada kullanılan belgeseller ve veri toplama araçları iyileştirilmiştir. Uygulama 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Eskişehir?de bulunan iki orta okulda yapılmıştır. Uygulama sekizinci sınıf öğrencileriyle fen ve teknoloji dersinde altı haftalık bir süreçte gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya deney ve kontrol gruplarında yer alan 113 öğrenci katılmıştır. Deney grubundaki öğrencilere fen ve teknoloji öğretmeni tarafından ?Hücre Bölünmesi ve Kalıtım? ünitesi için Bilim ve Yaşam-Mendel, Bilim ve Yaşam-DNA, Charles Darwin ve Yaşam Ağacı isimli belgeseller ile ?Kuvvet ve Hareket? ünitesi için Arşimet, Wright Kardeşler Uçak Nasıl Bulundu ve İlk Uçma Denemeleri isimli belgeseller izletilmiştir. Kontrol grubundaki öğrencilere ise fen ve teknoloji dersi öğretim programının önerdiği şekilde fen ve teknoloji öğretmeni tarafından dersler işlenmiştir. Veriler Lederman ve Ko (2004) tarafından geliştirilen VNOS- E (Views of Nature of Science Elementary Level) anketi ve araştırmacı tarafından geliştirilen 20 çoktan seçmeli sorudan oluşan hücre ve kuvvet başarı testi ile toplanmıştır. Ayrıca her okuldan 14 öğrenciyle (7-deney, 7-kontrol) çalışmanın başında ve sonunda VNOS-E anketi kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Başarı testinden elde edilen sonuçlar incelendiğinde deney grubundaki öğrencilerin başarı ön test ve son test puanları ve kontrol grubundaki öğrencilerin başarı ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Ancak deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin ön testte göre düzeltilmiş başarı son test puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Bilimin doğasına ilişkin kullanılan VNOS-E anketinden elde edilen sonuçlar incelendiğinde kontrol grubu öğrencilerinin bilimin doğası temaları hakkındaki görüşlerinin ön testleri ve son testleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Deney grubundaki öğrencilerin bilimsel bilginin değişken olması (BD1), bilimsel bilginin mantıksal, matematiksel ve deneysel çıkarımlar içermesi (BD2), bilimsel bilginin öznel olması (BD3), bilimsel bilginin elde edilmesinde hayal gücünün ve yaratıcılığın önemli bir rolünün olması teması (BD4) hakkındaki görüşlerinin ön testleri ve son testleri arasında anlamlı bir farklılık varken, bilimsel bilginin üretiminde gözlem ve çıkarımın farklı olması teması (BD5) hakkındaki görüşlerinin ön testleri ve son testleri istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktur. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin bilimin doğasının dört teması (BD1, BD3, BD4, BD5) hakkındaki görüşlerinin son testleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık varken, bir teması (BD2) hakkındaki görüşlerinin son testleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktur. Bu araştırma, fen ve teknoloji dersinde belgesel kullanılmasının öğrencilerinin başarılarının artırılmasına ve bilimin doğası hakkındaki görüşlerini geliştirilmesine olumlu katkı sağlayabileceğini göstermektedir.