Tükenmişlik ve işe bağlılığın örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi: Turizm sektöründe bir uygulama


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LEYLA SEVİM

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZNUR AZİZOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzdeki rekabet koşullarında bir örgüt için kaliteli işgücüne sahip olmak, örgüt için aniden değişen koşullara adapte olmayı başarmak ve rekabet halindeki çevrede hayatta kalmak için önemli bir kaynaktır. Örgütlerin sürekli değişen ve gelişen koşullar karşısında başarılı olmaları için, görev tanımlarının da ötesinde, örgütlerin etkililiğine ve verimliliğine katkıda bulunmaya istekli olan çalışanlara ihtiyacı giderek artmaktadır. Bunun için de örgütteki çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışı sergileyen, işe bağlılık düzeyleri yüksek ve tükenmişlik seviyeleri düşük olan çalışanlar olması, örgütlerin her bakımdan daha güçlü hale gelmesini sağlayacaktır.Bu çalışmanın amacı, tükenmişlik duygusunun, örgütsel vatandaşlık davranışı, bu davranışın alt boyutları ve işe bağlılık üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Bunun yanı sıra, işe bağlılığın, örgütsel vatandaşlık davranışı ve bu davranışın alt boyutları üzerindeki etkileri de araştırılmıştır. Ayrıca, işe bağlılığın tükenmişlik davranışının alt boyutları ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkideki aracı rolü incelenmiştir. Bu çalışmada tüm hipotezlerin yer aldığı bir model önerisinde bulunulmuştur.Bu kapsamda geliştirilen hipotezler, Antalya'daki beş yıldızlı grup ve zincir otel işletmeleri çalışanlarından oluşan 366 adet örneklemden toplanan verilerle test edilmistir. Araştırma verileri, anket yöntemi ile toplanmıştır. İlk olarak, toplanan veriler aracılığıyla, ankette yer alan ifadelerin, değişkenleri ölçme gücünün açıklanabilmesi için, doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Daha sonra modelde yer alan değişkenler arasındaki doğrudan etkilerin test edilebilmesi için doğrusal regresyon, aracı etkilerin test edilebilmesi için üçlü regresyon analizleri uygulanmıstır.Yapılan analizler sonucunda, tükenmişlik davranışının örgütsel vatandaşlık davranışını ve işe bağlılığı olumsuz yönde etkilediği, işe bağlılığın ise örgütsel vatandaşlık davranışını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, işe bağlılığın, örgütsel vatandaşlık davranışı ve tükenmişliğin alt boyutları arasındaki ilişkide bir aracı etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir.Anahtar Sözcükler: Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, İşe Bağlılık, Tükenmişlik