ADCK4 mutasyonu saptanan hastaların uzun dönem izlem sonuçları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi (Türkçe), Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA ATMACA
Danışman: Fatih Özaltın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ADCK4 ilişkili glomerülopati adölesan dönemde ortaya çıkan steroid dirençli nefrotik sendrom ve nedeni bilinmeyen böbrek yetmezliğinin ayırıcı tanısında yer alan önemli bir hastalıktır. Mevcut bilimsel veriler bu hastalığın sinsi bir seyrinin olduğunu ve hastalığın ortaya çıkış bulguları esnasında hastaların son dönem böbrek yetmezliğine girmiş olabileceğini göstermektedir. Önceki çalışmamızda Türkiye'nin farklı nefroloji merkezlerinden altta yatan genetik nedenin aydınlatılması amacıyla daha önce DNA'ları gönderilmiş olan 10-18 yaş arasındaki proteinüri, nefrotik sendrom ve nedeni bilinmeyen kronik böbrek yetmezliği olan çocuklar ADCK4 mutasyonu açısından taranmıştır. Bu taramada 11 farklı aileden 28 bireyde bi-allelik ADCK4 mutasyonu saptanmıştır. Hastalığın sinsi doğası gereği ailede henüz semptom vermemiş başka bireylerin de olabileceği düşünülerek olası hastalara erken tanı koymak amacıyla indeks vakaların kardeş ve birinci derece yakınları da onamları alınarak indeks vakada saptanan mutasyon açısından taranmıştır. Bu tarama sonucunda 8 bireyde indeks vaka ile aynı bi-allelik mutasyon tespit edilmiştir. Bu bireyleri izleyen hekimlere proteinüri açısından bu bireylerin araştırılması tavsiye edilmiştir ve bu hastaların tamamında proteinüri olduğu saptanmıştır. Böylelikle bu bireyler daha böbrek fonksiyonları bozulmadan erken bir dönemde teşhis edilmiştir. Mevcut literatür verisi ışığında ADCK4 mutasyonu saptanmış olan bu hastalara izleyen hekimleri tarafından tedavi amacıyla koenzim Q10 tedavisi başlandığı da öğrenilmiştir. Bu hastaların kısa dönem sonuçları değerlendirildiğinde koenzim Q10 tedavisi başlandıktan sonra böbrek fonksiyonlarında herhangi bir bozulma olmaksızın idrar protein atılımında anlamlı bir azalma olduğu görülmüştür. Proteinüri, renal hasarın bir göstergesidir ve azalması uzun vadede iyi bir renal prognozun işareti olabilir. Şimdiki tez çalışmasının amacı aile taraması sonrası tespit edilen ve koenzim Q10 tedavisi başlanmış olan söz konusu hastaların tedavi başlangıcından itibaren 2 yıllık izlem sonuçlarının ortaya konmasıdır. Çalışmada hastaların böbrek fonksiyonlarının seyri, koenzim Q desteği ile oluşan değişiklikler ve ADCK4 mutasyonu nedeniyle ortaya çıkabilecek olası böbrek dışı patolojiler değerlendirilmiştir. Örneklem genişliği olarak kısıtlı bir grup hasta ile yapılmış olsa da bu çalışmada erken tanı konulmuş ADCK4 glomerülopatisi hastalarının 11 mg/kg/gün koenzim Q10 desteği ile ortalama 25 ay süren takipleri sonrasında böbrek fonksiyonlarının bozulmadığı ve glomerüler hasarın önemli bir belirteci olan proteinüride artış olmadığı gösterilmiştir.