Kurumsallaşma bağlamında Dâhiliye Nezareti'nden Dâhiliye Vekâleti'ne geçiş: 1920-1923
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞAFAK BAŞA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): UĞUR ÖMÜRGÖNÜLŞEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İçişleri Bakanlığı, tarihi adeta Osmanlı/Türk Devleti'nin tarihiyle özdeşleşmiş kurumların başında gelmektedir. 1836 yılı başlangıç kabul edilirse İçişleri Bakanlığı'nın kronolojik yaşı, günümüz itibariyle 176 yıla ulaşmış bulunmaktadır. Bu dönemin 86 yılı Dâhiliye Nezareti, 92 yıllık dönemi ise Dâhiliye Vekâleti/İçişleri Bakanlığı olarak geçirilmiştir. Ancak, oldukça eski ve köklü bir kurum olmasına ve yaşadığı kurumsallaşma serüveni kamu örgütleri için önemli kurumsal deneyimler sunmasına rağmen İçişleri Bakanlığı'nın kurum tarihi çok fazla bilinmemektedir. Bundan dolayı, İçişleri Bakanlığı'nın kurum tarihi konusunda çalışma yapılması gerçek bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmıştır. Tez'in konusu kısaca; İçişleri Bakanlığı'nın kurum tarihi olmakla birlikte, bu çalışma İçişleri Bakanlığının bütün bir kurum tarihini kapsama iddiasında değildir. Araştırma temel olarak, Osmanlı Dönemi Dâhiliye Nezareti'nden Milli Mücadele Dönemi Dâhiliye Vekâleti'ne geçişin yaşandığı dönemi (1920-1923) ve Dâhiliye Nezareti/Vekâleti'nin merkez teşkilatını kapsamaktadır. Tez'in genelinde, kurumsal tarihin, bir anlamda kurumların kurumsallaşma tarihi olduğu gerçeği kabul edilerek, öncelikle kurumsal tarih araştırması gerçekleştirilmiş, elde edilen verilerin analiz edilmesinde de kurumsallaşma yaklaşımından yararlanılmıştır. Tez'de nitel araştırma yöntemleri tercih edilmiş, ağırlıklı olarak da doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Tez sonucunda; İçişleri Bakanlığı örneğinde olduğu gibi, Türk toplumunun uzun yıllar boyunca ve titizlikle yaratıp geliştirdiği kurumların, çeşitli güçlerin ve çıkarların etkisiyle oradan oraya yönlendirilebilen bilardo topları olmadıkları, onların da kendilerine ait bir yaşamları olduğu ve isimlerinden çok daha fazlasını ifade ettikleri; bunlara ait yönetsel değerlerin korunup geliştirilmesi ve gelecek kuşaklara emanet edilmesinin ülke ve toplum yararına olduğu; Devlet ve siyaset kurumlarının da Milli Mücadele Dönemi'nde olduğu gibi kamu örgütlerinin kurumsallaşma düzeyini azaltan değil, destekleyen bir anlayışta olmaları gerektiği, ortaya çıkmaktadır.Anahtar Sözcükler: Dâhiliye Nezareti, Dâhiliye Vekâleti, Kurum ve Kurumsallaşma.