Jacques Maritain ve John Wild'da doğal hukuk ve insan haklarıyla ilgisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İnsan Hakları A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖRKEM BİRİNCİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ABDULLAH KAYGI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma doğal hukuk kuramını ve bu kuramın insan hakları fikriyle ilgisini yirminci yüzyılın iki düşünürü olan, Jacques Maritain ve John Wild'ın doğal hukuk ve insan hakları görüşleri çerçevesinde incelemektedir.Yirminci yüzyıl, yaklaşık bir asırlık aradan sonra, doğal hukuk kuramının yeniden canlanışına tanık olmuştur. Maritain ve Wild doğal hukukun bu yüzyılda yeniden canlanışına katkı sağlayan iki düşünürdür. Her ikisinin doğal hukuk kuramlarının temel ve en dikkat çekici özelliği ortak düşünsel arka planıdır. Maritain ve Wild çağdaş düşünürler olmalarına rağmen, kuramları ağırlıklı olarak Aristotelesçi-Thomasçı felsefeye dayanır. Başka bir deyişle, doğal hukuk kuramlarının temelinde büyük oranda Aristoteles ve Thomas Aquinas'ın ?sadece teorik felsefeye değil, aynı zamanda pratik felsefeye ilişkin? görüşleri bulunur. Ancak, Wild'dan farklı olarak, Thomasçı ve Katolik bir teolog olan Maritain'in doğal hukuk kuramı, teolojik unsurları ve Katolisizmin dogmalarını yoğun bir tarzda içerir. Diğer yandan, Maritain doğal hukuku çok eski bir soruna, yani ?akıl? ve ?inanç?, ?felsefe? ve ?teoloji? ikilemlerine çözüm getirme çabasında bir araç olarak kullanır.Kendisini ?felsefi realist? olarak nitelendiren ve Aristoteles ile Thomas'ı felsefi realizmin en önemli iki temsilcisi olarak kabul eden Wild, doğal hukuk geleneğinin ilk defa bu felsefi gelenek tarafından ortaya konduğunu ve geliştirildiğini savunur. O, doğal hukuk etiğini ahlaki realizm (realist etik) olarak adlandırır ve bunu ?olgu-değer? ile ?olan-gereken? uçurumuna bir çözüm olarak sunar. Tanrıyı (ve Ebedi Hukuku) doğal hukuk kuramının olmazsa olmazı olarak gören Maritain'in aksine Wild, teolojik tartışmaları ve Tanrı fikrini doğal hukukun tali bir konusu olarak değerlendirir ve bu geleneğin merkezi bir konusu olarak görmez. Bu, her iki düşünürün doğal hukuk kuramlarındaki en temel farklılıktır.Son tahlilde, Aristoteles ve Thomas'ın felsefesi, Maritain ve Wild'ın çağdaş insan hakları fikrinin kavramlaştırmasında önemli ve temel bir rol oynar. Öte yandan, her iki düşünür tarafından pratik aklın ölçütü olarak kabul edilen doğal hukuk kuramı, aynı zamanda ahlaki relativizm ve sübjektivizmle mücadelede dayanılacak sağlam bir zemin olarak benimsenir.