Mahalli idareler mali tablolarının rasyo analizi: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HURİYE TUĞÇE YAZICI

Danışman: İrem Didinmez

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mahalli idarelerin güçlü ve sürdürülebilir bir mali yapıya sahip olmaları, kamu kaynaklarının etkin kullanımı, hizmet sürekliliği ve toplum refahı açısından büyük önem taşımaktadır. Vatandaş beklentileri ile şekillenen görev alanları, seçimle gelen yöneticilerin meşruiyeti ve ekonomik baskılar, mahalli idarelerin mali yapılarının güçlü, şeffaf ve hesap verebilir olmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, mahalli idarelerin mali durumlarının sistematik olarak mali performans analizi aracılığıyla izlenmesi ve değerlendirilmesi, kamu maliyesinde bütüncül bir denge sağlanmasına katkıda bulunmaktadır. Mali performans analizi, mahalli idarelerin karar alma süreçlerini rasyonel verilere dayandırmalarını sağlamakta; aynı zamanda mali şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılımcılık yönünden de önemli bir izleme ve değerlendirme aracı olarak işlev görmektedir. Bu çalışma, uluslararası kuruluşların politika belgelerini ve rehberlerini esas alarak mahalli idarelerin mali performanslarının rasyo analizi aracılığıyla değerlendirilmesine ilişkin disiplinlerarası bir bakış açısı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda uluslararası yaklaşımlara dayanan çok boyutlu bir rasyo analizi gösterge seti önerilmekte ve bu set İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin mali tablolarına uygulanarak analitik bir değerlendirme sunulmaktadır. Çalışma, uluslararası standartlara uygun gösterge setiyle yerel düzeyde karşılaştırılabilir mali analizlerin yapılmasına imkân tanıyarak literatüre akademik ve uygulamalı olarak katkı sağlamaktadır. Anahtar Sözcükler Mahalli idareler, Mali performans analizi, Rasyo analizi