Kronik stresin sıçan izole atriyumundaki adrenerjik, kolinerjik ve adenozinerjik aktivite üzerine etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞAFAK ALPAT
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET YILDIRIM SARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada kronik stresin sıçan izole atriyumlarında neden olduğu adrenerjik yanıtlar ile adenozinerjik sistemin modüle edici etkisindeki değişiklikler incelenmiştir. Bu amaçla sıçanlara yedi gün boyunca ikişer saat tekrarlayan kısıtlayıcı stresi uygulandı. Sıçanlarda gözlenen davranışsal değişiklikler, ağırlık kaybı, adrenal bez ağırlıklarında ve serum kortikosteron düzeylerinde artış ile stres oluştuğu gösterildi. Bu bulgular ultrastrüktürel olarak atriyal miyositlerde gözlenen değişiklikler ile desteklendi. Kronik stres oluşturulan sıçan izole atriyumlarında bazal atım hızlarında ve bazal kasılma amplitüdlerinde kontrollere göre değişiklik gözlenmedi. Adenozin (10 ve 30mcM) ile her iki parametrede görülen azalmalar, kontrol ve stres oluşturulan sıçanlar arasında farklı bulunmadı. Atriyumlarda atropin (1mcM) varlığında, elektriksel alan stimülasyonu (EAS, 0.1-40Hz, 2ms, 120V, 3s), propranolol (1mcM) ile bloke olan, geçici pozitif inotrop ve kronotrop yanıtlara neden oldu. Stres oluşturulan sıçanların atriyumlarında EAS-aracılı atım hızı yanıtlarındaki artış kontrollere göre daha fazla idi. EAS-aracılı inotropik yanıtlar ise değişmedi. Atriyumlarda izoproterenol pozitif, karbakol ise negatif inotropik ve kronotropik etki yaptı. Stres oluşturulan sıçanlarda izoproterenolün konsantrasyon-yanıt eğrisi sağa kaydı; karbakolün konsantrasyon-yanıt eğrisi ise değişmedi. Kokain (5mcM) varlığında EAS-aracılı atım hızı yanıtlarının stresli sıçanlarda kontrollere göre daha fazla arttığı belirlendi. Adenozin EAS-aracılı atım hızlarındaki artışı azalttı. Adenozinin bu etkisi A1 reseptörü selektif antagonisti DPCPX (1mcM) ile bloke edildi. Stresli sıçanlarda, adenozinin (10mcM) EAS-aracılı atım hızı yanıtlarındaki azaltıcı etkisi kontrollere göre daha azdı. DPCPX ise stresli ve kontrol sıçanlar arasındaki EAS-aracılı atım hızı yanıtları farkını ortadan tamamen kaldırdı. Sonuçlarımız kronik stres ile sıçan atriyumlarında adrenerjik aktivitenin arttığı ve bu artıştan adrenerjik aktivite üzerindeki A1 reseptörü aracılı inhibitör modülasyonun azalmasının sorumlu olabileceğini düşündürmektedir.