Evlenmemiş genç bireylerin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumları, evlilik tutumları ve evlilik kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aile ve Tüketici Birimleri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİLGÜN SÖNMEZ

Danışman: Selda Coşkuner Aktaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada; evlenmemiş genç bireylerin toplumsal cinsiyet rolleri tutumu, evlilik tutumu ve evlilik kaygısının hem birbirleriyle hem de demografik ve anne-baba evliliğine ilişkin açıklayıcı değişkenlerle arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın evrenini; Ankara ilinde ikamet eden 18-29 yaş aralığındaki evlenmemiş genç bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, Kartopu Örnekleme Yöntemi kullanılarak ulaşılan 848 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların toplumsal cinsiyet rolü tutumu, evlilik tutumu ve evlilik kaygı düzeyleri, cinsiyete göre farklılaşmaktadır. Kadın katılımcıların eşitlikçi toplumsal cinsiyet rolü tutumu ve evlilik kaygı düzeyleri, erkek katılımcılara göre daha yüksek; evliliğe yönelik tutumları ise daha olumsuzdur. Anne eğitim düzeyi arttıkça, katılımcıların eşitlikçi toplumsal cinsiyet rolü tutum düzeyi artmakta; evliliğe yönelik olumlu tutumu azalmaktadır. Anne-babası sağ ve birlikte olan katılımcıların evliliğe yönelik tutumu anne-babası boşanmış ya da ayrı yaşayanlara göre daha olumludur. Anne-babası boşanmış ya da ayrı yaşayanların evliliğe yönelik kaygı düzeyi anne-babası sağ ve birlikte olanlara göre daha yüksektir. Anne-baba evliliğinin çatışmalı olduğu görüşünde olanlar, anne-baba evliliğinin mutlu olduğu görüşünde olanlar ile anne-babasının evliliğindeki mutluluk durumu konusunda kararsız olanlara göre daha eşitlikçi toplumsal cinsiyet rolü tutumuna sahiptir. Anne-baba evliliğini mutlu görenlerin evliliğe yönelik tutumu, anne-babasının evliliğini çatışmalı olarak gören ve bu konuda kararsız olanlara göre daha olumludur. Anne-baba evliliğini mutlu olarak değerlendiren katılımcıların; anne-baba evliliğini çatışmalı olarak görenler ve bu konuda kararsız olanlara göre; anne-babasının evlilikte mutluluk durumu hakkında kararsız olanların, anne-baba evliliğini çatışmalı olarak görenlere göre evlilik kaygı düzeyi daha düşüktür. Çalışmada toplumsal cinsiyet rolü tutumu, evlilik tutumu ve evlilik kaygısı arasındaki ilişkiler önemli bulunmuştur. Eşitlikçi toplumsal cinsiyet rolü tutumu arttıkça, evliliğe yönelik olumlu tutum azalmakta; evlilik kaygısı artmaktadır. Evliliğe yönelik olumlu tutum arttıkça, evlilik kaygısı azalmaktadır. Çalışmadan elde edilen bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmış; araştırmaya ve uygulamaya yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Genç, evlilik, toplumsal cinsiyet rolü tutumu, evlilik tutumu, evlilik kaygısı.