Çoklu ortam tabanlı tartışmalarla desteklenmiş çevrimiçi öğrenme ortamının geliştirilmesi ve etkililiğinin sınanması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERHAT KADİR PALA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUKADDES ERDEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı çoklu ortam tabanlı tartışmalarla desteklenmiş bir çevrimiçi öğrenme ortamının geliştirilmesi ve etkililiğinin sınanmasıdır. Geliştirilen ortam ile bireysel farklılıklara uygun, öğrenenlerin yazarak, görsel veya işitsel materyal ekleyerek yorum yapabilme ve var olan yorumları okuyarak, izleyerek ve dinleyerek takip edebilmelerine imkân sağlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Hacettepe Üniversitesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü lisans programında öğrenim gören son sınıf öğrencileri oluşturmaktadır (n=63). Çalışmanın uygulaması 2011-2012 Öğretim yılında Proje Geliştirme ve Yönetimi – II dersi kapsamında 14 haftalık ders döneminin son 8 haftalık kısmında yapılmıştır. Çalışma kapsamında beş alt problemle öğrenenlerin görüşleri ve bu görüşler dikkate alınarak geliştirilen ortamın özellikleri, öğrenenlerin bu ortamdaki katılım durumları, katılım değişkenleri arasındaki ilişki, karma öğrenme sürecinin başarıya etkisi ve katılım durumlarıyla başarı ilişkisi incelenmiştir. İlk alt problemde öğrenenlerin görüşleri ve ortamın özellikleri verilmiştir. İkinci alt problemde bireysel ve proje grupları olarak ortama katılımları betimsel olarak sunulmuştur. Üçüncü alt problemde katılım değişkenleri arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Dördüncü alt problemde karma öğrenme sürecinin başarıya etkisi incelenmiştir. Son alt problemde ise öğrenenlerin bireysel ve proje gruplarına göre katılımları ve başarı arasındaki ilişki ele alınmıştır. Çalışmada öğrenenlerin görüşleri odak grup görüşmelerinden elde edilmiştir. Başarı göstergesi olarak, uygulamanın yapıldığı dersin konusunu içeren ön test ve son testten elde edilen puanlar arası fark (erişi) puanları alınmıştır. Katılım verileri ise uygulama süresince DİA'da yaşantı geçiren öğrenenlerin log kayıtlarından elde edilmiştir. Log kayıtlarından ortama erişim sayısı, ortamda kalma süresi, gönderilen mesaj sayısı, mesajların uzunluğu, mesajlardaki eğitimsel nitelikli yorum puanları ve mesajların türü verileri elde edilmiştir. Odak grup görüşmelerinden elde edilen veriler ortamın yapılandırılmasında değerlendirilmek üzere temalara ayrılmıştır. Oluşan temalar; Katılım biçimleri, hiyerarşik yapı, dönüt sistemi, tartışma başlıkları, yorum takip etme şekli, anlık tepkilerin ifade edilmesi ve görsel tasarım temalarıdır. Elde edilen veriler, yapılandırmacı öğrenme ortamı tasarımı ilkeleri ve alan yazın incelemesi de dikkate alınarak DİA geliştirilmiştir. DİA'nın özelikleri; manipülasyon yetkisi, çoklu ortam desteği, grup çalışması, dönüt sistemi, hiyerarşik yapı, çıkış kaydı, izleme ve öz-değerlendirme başlıkları altında açıklanmıştır. Öğrenenlerin katılım durumları incelendiğinde, öğrenenlerin tamamının ortama erişim sağladıkları ve ortamda zaman harcadıkları belirlenmesine rağmen yaklaşık yarısının ortama mesaj göndererek katılım yaptığı görülmüştür. Öğrenenlerin yaklaşık yarısı, odak grup görüşmelerine dayalı olarak bireysel tercihlere uygun mesaj gönderme olanakları sunulmuş olmasına karşın, çevrimiçi tartışmalara mesaj göndererek katılmamışlardır. Ayrıca sunulan çoklu ortam özelliklerine rağmen katılımların büyük çoğunluğunun metin tabanlı olarak yapıldığı bulunmuştur. Katılım değişkenlerinin arasındaki ilişki incelendiğinde tüm katılım değişkenlerinin birbirleriyle pozitif ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişkisi olduğu bulunmuştur. Ortama daha fazla erişen katılımcılar ortamda daha fazla zaman harcamakta, daha fazla ve uzun mesaj yazmakta ve eğitimsel niteliği yüksek yorumlarda bulunmaktadırlar. DİA destekli karma öğrenme sürecinin başarıya etkisine bakıldığında ise karma öğrenme sürecinin akademik performansı artırdığı ancak geliştirilen ortamın akademik performans açısından anlamı bir farklılık oluşturmadığı bulunmuştur. Çalışmada belirli katılım göstergeleriyle (erişim sayısı, kalma süresi, mesaj sayısı, mesaj uzunluğu, eğitsel nitelikli yorum puanı) akademik başarı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Anahtar Sözcükler: Çoklu ortam tabanlı çevrimiçi tartışma, çevrimiçi öğrenme, çevrimiçi öğrenme ortamı, çevrimiçi katılım, akademik başarı