Bir Osmanlı adasında toplum ve ekonomi (XV: yüzyıldan XVIII. yüzyıla sakız)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİLİZ YAŞAR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET ÖZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma ile 1566 yılında Osmanlı egemenliğine giren ve yaklaşık üç buçuk asır boyunca Osmanlı coğrafyalarından biri olarak İmparatorluk sınırları içinde yer alan Sakız adası toplumsal ve ekonomik açıdan analiz edilmek istenmiştir. Bu tez çalışmasında, Osmanlı ve Yunan arşiv kaynaklarına dayalı olarak adanın sosyo-ekonomik tarihi incelenmeye çalışılmıştır. Osmanlı arşivleri kaynaklarından; yerel halkın yönetimi, vergilendirilmesi, hukuki ve sosyal yaşama ilişkin değerlendirmeler ortaya konmaya çalışılmış, Yunan arşivinden elde edilen kaynaklar ile de cemaat yapısı, bu yapının iç mekanizması, yerel yönetim ve halkın sosyo-ekonomik ilişkileri incelenmiştir. Her iki arşive dayalı araştırmalarımızda karşılaştırmalı bir tarih analizi yapılmaya çalışılmıştır. İncelenen dönemle ilgili siyasi gelişmelerin ve Osmanlı?da gayrimüslim tebaanın yapısına yönelik genel değerlendirmenin yapıldığı giriş bölümünün ardından İlk bölümde, tahrir ve cizye kayıtlarına dayalı olarak Sakız?ın 16.-18. yüzyıllar içerisindeki sosyo ekonomik panaroması oluşturulmuş, ikinci bölümde, adanın en önemli gelir kaynağı olan damla sakızı üretimi ve vergileri incelenmiş, üçüncü bölümde, sosyo-ekonomik hayat çok yönlü yapısıyla olarak ortaya konmuştur. Bu çerçevede adanın Osmanlı yönetimine ve kültürüne eklemlenme süreci ve bu sürecin yerel geleneğe etkileri tarihsel verilere dayalı olarak analiz edilmiştir.