Pnömoni öyküsü olan yaşlılarda yutma fonksiyonunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE AKÇİL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYNUR AYŞE KARADUMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma; pnömoni öyküsüne sahip olan yaşlılarda yutma fonksiyonunu değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Çalışmaya yaş ortalaması 73,00±7,93 yıl olan 22 pnömoni öyküsü olan yaşlı çalışma grubu olarak, yaş ortalaması 70±6,39 yıl olan 22 pnömoni öyküsü bulunmayan yaşlı kontrol grubu olarak dahil edildi. Yaşlı bireylerin yutma fonksiyonu, su yutma testi ve yutma yeteneği ve fonksiyonu değerlendirmesi (SAFE) ile değerlendirildi. Değerlendirmelerde bireylerin klinik olarak yutma fonksiyonu, beslenme, komorbidite, yaşam kalitesi ve günlük yaşam aktivitelerine yer verildi. Pnömoni öyküsü olanların %59,1'inde yutma yeteneğinde azalma bulunurken, pnömoni öyküsü olmayanların %9,1'inde yutma yeteneğinde azalma bulundu. Yutma değerlendirmesinde, pnömoni öyküsü olan bireylerin %18,2'sinde öksürme refleksi görülürken, %50'sinde sessiz aspirasyon belirtileri gözlendi. Suyu içtikten sonra anormal ses ve zorlu solunum bulgusu, pnömoni öyküsü olan kişilerde pnömoni öyküsü olmayanlara göre daha fazla (p 0,05). Pnömoni öyküsü olan bireylerin beslenme değerlendirme sonuçlarına göre, %45,5'inde malnutrisyon görüldü. Pnömoni öyküsü olanların yutma değerlendirmesinin oral ve faringeal fazı ile beslenme değerlendirmesi arasında (p 0,05). Yutma fonksiyonu açısından pnömoni öyküsü olan ve olmayan kişiler arasında anlamlı bir fark bulundu (p<0,05). Sonuç olarak; yaşlı bireylerde yutma fonksiyonunu sağlayan yapılar artan yaşla birlikte anatomik ve fizyolojik olarak değişmektedir. Bu nedenle yaşlı bireyler yutma etkinliğindeki azalmanın yol açacağı aspirasyona ve pnömoniye daha yatkın olmaktadırlar. Yaşlıların yaşamını tehdit eden pnömoniyi en aza indirebilmek için erken dönemden itibaren detaylı bir yutma değerlendirmesi yapılmalı ve multidisipliner bir yaklaşımla koruyucu yutma rehabilitasyon programı oluşturulmalıdır.