Mekansal Panel Veri Modelleri: Havacılık Sektöründe Bir Uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Fakültesi, İstatistik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARZU ÇUBUKÇU

Danışman: Semra Türkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Coğrafi birimlerin (şehirler, ülkeler, eyaletler, bölgeler vb.) olduğu veriler analiz edilirken komşu birimlerin birbirleri üzerinde mekânsal etkisinin olup olmadığı araştırılmalıdır. Çünkü birbirine yakın olan coğrafi birimlerin yani mekânların, birbirini etkileyeceği varsayılır. Coğrafi birimlerin olduğu veriler analiz edilirken mekânsal etkileri de dikkate alan mekânsal modeller kullanılır. Hem coğrafi birimler hem de zaman serisi içeren verilerin analizinde ise mekânsal panel veri modelleri kullanılır. Bu tez çalışması kapsamında Türkiye'deki havalimanlarına ait 2013-2018 yılları arasındaki havacılık verileri ve ekonometrik değişkenlerin havalimanı terminal gelirleri üzerindeki mekânsal etkisi incelenmiş ve veri seti hem klasik panel veri modelleri hem de mekânsal panel veri modelleri ile analiz edilmiştir. Bu amaçla havalimanları arasındaki mesafeleri dikkate alan mekânsal ağırlık matrisi oluşturulmuş, bu ağırlık matrisi kullanılarak mekânsal panel veri modelleri uygulanmıştır. Model seçim kriterlerine göre en iyi modele karar verilmiş ve model sonuçları yorumlanmıştır.