Hekim Bereket, Hulaşa (1.-50. sayfalar) (inceleme-metin-sözlük)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYDIN DEMİR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FATMA BİNNUR ERDAĞI DOĞUER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde, Eski Anadolu Türkçesi ile XIV. yüzyılda Hekim Bereket tarafından yazılmış olan Hul?sa adlı eserin ilk 50 sayfası üzerinde çalışılmıştır. Hul?sa Hud?vendig?r Melikü'l-ümer? Müb?rizüd-devle ve'd-din unvanlı kişiye sunulmuş bir tıp kitabıdır.Eserin yazılış tarihi bilinmemekle birlikte XIV. yüzyılda yazıldığı tahmin edilmektedir ve eserin bilinen iki nüshası bulunmaktadır. Biri Konya Koyunoğlu Kütüphanesi Müzesinde 12049, diğeri Paris Bibliotheque National'de TURC 171 numarısıyla kayıtlı bulunmaktadır. Bu çalışmada Konya nüshası esas alınmıştır. Her iki nüsha da yazarın Eski Anadolu Türkçesiyle yazdığı ilk tıp metni olan Tuhfe-i Müb?rizi ve yazara ait olup olmadığı bilmeyen Tabiatn?me ile birlikte ciltlenmiştir (Koman 1955: 693, Tekindağ 197: 136).Eski Anadolu Türkçesinin ilk döneminde yazılan bu eserin giriş kısmında yazar eserin yazılış sebebi ve biçimi hakkında bilgi vermektedir. Eski Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini yansıtan Hul?sa, eski tıp anlayışını yansıtması bakımından da önem taşımaktadır. Eserde çeşitli hastalıklar hakkında bilgi veren yazar bu hastalıkların nasıl tedavi edileceği konusunda yol gösterir. Esere söz varlığı açısından bakıldığında hastalık adlarının ve bu hastalıkların tedavisinde kullanılan bitki adlarının çoğunluğu Arapça ve Farsça olmakla birlikte organ adlarının Türkçe olduğu görülmektedir.Çalışmamız temel olarak üç bölümden oluşmaktadır: İlk bölümü oluşturan İnceleme bölümünde Ses bilgisi ve Biçim Bilgisi bulunmaktadır. Metin bölümünde söz konusu eserin Konya nüshasının yazı çevirimi yer almaktadır. Son bölümünde ise çözümlemeli Dizin yer almaktadır.Anahtar Sözcükler Eski Anadolu Türkçesi, hastalık, Hekim Bereket, Hul?sa, tedavi, tıp tarihi