Çeşitli organik fosfat kaynaklarıyla elde edilen kalsiyum fosfatların yapısal karakterizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Nanoteknoloji ve Nanotıp A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ ŞİMŞEK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BORA MAVİŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nanotıp ve nanoteknoloji alanında yoğun yeri olan kemik hastalıkları ve kemik kayıplarının tedavisinde büyük sıkıntılar hala mevcuttur. Özellikle biyouyumlu kemik matrislerinin üretiminde kalsiyum ve fosfat minerallerinin bileşimi çok önemlidir. Bu amaçla biyouyumlu kemik graftlerinin eldesinde inorganik fosfat yerine organik fosfat kaynaklarının kullanımı araştırılmıştır. Bunun yanında kemiğin inorganik matris üretiminde biyouyumlu özellikte organoapatitik kalsiyum fosfatların yapısal karakterizasyonu yapılmış ve kullanım olasılıkları hedeflenmiştir. Bilindiği üzere sentetik apatit sentezinde, kalsiyum ve fosfat iyonlarının birbirlerine olan afinitesi yüksek olduğu için; bu iyonlar sulu çözeltilerinde kısa sürede birleşmekte ve kemik dokusunda yer alan apatit fazından daha farklı kimyasal özellikte tuzları oluşarak çökmektedir. Bu tez çalışmasında organik fosfat kaynağı kullanılarak, fosfat iyonunun çözelti ortamına kontrollü olarak salımı ve kalsiyum ile kontrollü bir şekilde bir araya gelmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla, çalışmada organik fosfat kaynağı olarak adenozin trifosfat (ATP) kullanılmış ve ATP'nin terminal gama-fosfat hidrolizi, enzimatik olmayan yöntemlerle yapılmıştır. ATP ile biyouyumlu kalsiyum fosfat fazının elde edilmesinin yanında, yapıya ATP molekülünün katılması ile kemik dokusu rejenerasyonunu olumlu yönde arttıracak organoapatit yapıları sentezlenmiştir. Literatürdeki benzer çalışmalarda ATP hidrolizinin hızlandırılması amacıyla ultrasonik karıştırma ya da mikrodalga ile ısıtma yöntemleri kullanılırken; bu çalışmada çözelti içerisine önceden hazırlanmış uygun bir kalsiyum fostat çekirdeğinin konmasının etkileri araştırılmıştır. Çekirdeklerin, ATP hidrolizini, 37 ºC'de ve başlangıç pH değeri yaklaşık 6 olacak şekilde hazırlanmış çözeltilerde hızlandırdığı ve 48 saat sonunda elde edilen çökeltilerin ATP molekülleri içerdiği, gözlenmiştir. Tez çalışmasında, organik fosfat kaynağı olarak ATP kullanılarak, organoapatit olarak adlandırılabilecek, bir mineral fazının kontrollü sentezi sağlanmıştır. Anahtar kelimeler: ATP, organoapatit, kalsiyum fosfat tuzları, kemik dokusu mühendisliği, nanotıp, nanoteknoloji