SMN2 gen ifadesi üzerinde kafeik asit ve bütanoik asit ester türevlerinin etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE UZUNALLI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAYAT YURTER
Özet:Otozomal resesif geçiş gösteren Spinal musküler atrofi'den sorumlu olan SMN (survival motor neuron) geninin SMN1 ve SMN2 olmak üzere iki kopyası bulunmakta ve SMN1 kopyasındaki homozigot delesyon hastalığa yol açmaktadır. SMN2 geninden splicing hatası nedeniyle yetersiz miktarda ifade edilen tam uzunluktaki SMN (FL-SMN2) proteini hastalığın ortaya çıkmasını engelleyemese de SMN2 kopya sayısı hastalığın şiddetini değiştirebilmektedir. Henüz uygulanabilir bir tedavisi bulunmamakla birlikte tedavi yaklaşımı olarak histon deasetilaz (HDAC) inhibitörleri ile SMN2 geninden ifade edilen FL-SMN2 seviyesinin artırılması yönünde araştırmalar yapılmaktadır. Ancak bugüne kadar tanımlanan HDAC inhibitörlerinin sahip oldukları olumsuzluklar araştırıcıları yeni bileşik arayışına yönlendirmiştir. Bu tez çalışmasında SMN2 gen ifadesini artırdığı bilinen kafeik asit ve bütanoik asit bileşiklerinden yola çıkılarak tasarlanan ve yüksek HDAC inhibisyon aktivitesi bulunan bileşiklerin gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu yöntemi ile SMN2 gen ifadesi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. İncelenen bileşikler (E)-metil 4-(3,4-dihidroksifenil)-2-okzobüt-3-enoat (türev 1), ?-?-kafeoil-3,4-dihidroksifenil-laktik asit (türev 2), 3,3',4',5,7-pentahidroksiflavon (türev 3) ve (E)-4-(4-metoksifenil)-1-(2,6-dimetilmorfolino) büt-3-en-1,2-dion (türev 4)'dur. SMA'lı hücre hattına türev 1 uygulandığında en yüksek artış 80 µM konsantrasyonda 1,3 kat; türev 2 uygulandığında ise 50 µM konsantrasyonda 1,9 kat olarak saptanmıştır. Türev 3 ve 4, ilk iki türeve oranla daha etkili bulunmuş ve iki farklı SMA'lı hücre hattına uygulanmıştır. Türev 3 her iki hücre hattında da en yüksek artışları 20 µM konsantrasyonda 3,1 kat ve 4,4 kat; türev 4 ise 160 µM konsantrasyonda 5,5 kat ve 2,8 kat olarak göstermiştir. Araştırılan türevlerin hücre canlılığı üzerinde olumsuz etkisine rastlanmamıştır. Türev 3'ün HDAC aktivitesinin %50'sini inhibe ettiği IC50 değeri 647 µM ve türev 4'ün IC50 değeri ise 527 µM olarak hesaplanmış, köken aldığı bileşiklerden daha güçlü HDAC inhibiyonu yaptıkları gösterilmiştir. Çalışmamız sonucunda; türev 3 ve türev 4 potansiyel ilaç adayları olarak değerlendirilmiş in-vivo ve farmakolojik yöntemlerle ileri araştırmalara değer bulunmuştur.