Kanserli 15-19 yaş grubu adölesanların umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE YILMAZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HİCRAN ÇAVUŞOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yılmaz, A., Kanserli 15-19 yaş grubu adölesanların umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerinin incelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2014. Araştırma, solid tümör tanısı alan 15-19 yaş grubundaki adölesanların ilk tanı alıp, tedaviye başlamadan önce ve tedavi başladıktan altı ay sonra umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerinin bireysel özellikler, hastalığın ve tedavinin etkilerine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek amacıyla tanımlayıcı ve karşılaştırmalı olarak yapılmıştır. Araştırma örneklemini iki üniversite hastanesi ve Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesinin çocuk onkoloji servisi ve polikliniklerinde izlenen 15-19 yaş grubundaki toplam 41 solid tümörlü adölesan oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu ve hastalığın adölesan üzerindeki etkilerine ilişkin veri formu, adölesanların umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerini incelemek amacıyla Beck Umutsuzluk, Depresyon Ölçeği ve Anksiyete Envanteri kullanılmıştır. Veri formları, umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerini etkileyebileceği düşünülen tanıtıcı özellikler ile hastalığın adölesanların arkadaş, aile ve okul ilişkilerine, günlük yaşam üzerine etkilerine yönelik soruları içermektedir. Verilerin değerlendirilmesinde, Kolmogorov-Smirnov normallik testi, iki eş arasındaki farkın önemlilik testi, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kanserli adölesanların altıncı aydaki umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerinin ilk tanı anına göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bulunan bu farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu görülmüştür (p<0.05). Temel olarak tanı sonrası süreçte tedaviye bağlı semptomlar ve beden imajında bozulma, okula devam edememe, arkadaş ilişkilerinde ve sosyal aktivitelerde azalma, ebeveynlere bağımlılığın artması ve bağımsızlık kaybı yaşayan adölesanların altıncı aydaki umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeylerinin ilk tanı anına göre daha yüksek olduğu ve bu artışın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, kanserli adölesanların tedavi sürecinde artan umutsuzluk, depresyon ve anksiyete düzeyinin azaltılması için, bu adölesanların hemşireler tarafından psikososyal yönden değerlendirilmesi, belirlenen sorunlara yönelik aile, okul ve arkadaş iş birliği içerisinde psikososyal destek sağlanması ve bağımsızlıklarının desteklenmesi önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kanser, adölesan, umutsuzluk, depresyon, anksiyete, hemşirelik