Adalet ve Kalkına Partisi'nin Doğu-Batı eksenli dış politika yaklaşımında din unsuru

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEÇİL ÖZYANIK

Danışman: Berrin Koyuncu Lorasdağı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, AKP'nin Doğu-Batı eksenli dış politika yaklaşımında din unsurunun hangi durumlarda, hangi ülke ve örgütlerle ilişkilerde, hangi amaçlar doğrultusunda kullanıldığı incelenmiştir. Bu unsur, söylem analizi çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışmanın teorik çerçevesi ise dış politika analizine dayanmaktadır. Bu çerçevede, AKP temsilcilerinin yazılı ve sözlü söylemlerine dayanılarak dış politika yaklaşımında din unsuru analiz edilmiştir. Milli Görüş geçmişi ve de kendisini muhafazakâr demokrat olarak tanımlaması dikkate alınarak, AKP'nin iç politik yaklaşımında olduğu kadar, dış politik yaklaşımında da din unsuru önem arz etmektedir. Bu unsur, AKP'nin bizatihi kendisi tarafından da yapılan ayrım doğrultusunda "Batı" ve "Doğu" ile ilişkiler başlıkları çerçevesinde ele alınmıştır. Bu bağlamda, "Batı" ile ilişkiler başlığı altında ABD, NATO, AB, BM ve İsrail ile ilişkiler incelenirken, "Doğu" ile ilişkiler başlığı altında BOP, İİT ve Türkiye'nin komşu ülkeleri olan Irak, Suriye ve İran ile ilişkiler incelenmiştir. İncelenen ilişkiler sonucunda, dış politikada bir unsur haline gelen ve Türk siyasi hayatının kimi dönemlerinde de kullanılan din unsurunun AKP tarafından da kullanıldığı görülmektedir. Bu tezde din unsurunun, kendisini muhafazakâr olarak tanımlayan AKP'nin karar alıcılarının dini düşünce ve inançları doğrultusunda, bir meşruiyet aracı, ulus kimliği, din- temelli sivil toplum örgütleri ve medeniyet faktörü olarak kullanıldığı iddia edilmektedir. Anahtar Sözcükler: Adalet ve Kalkınma Partisi, dış politika, din, muhafazakârlık, stratejik derinlik.