İkinci dil eğitimi alan ve almayan okul öncesi dönem çocuklarının dil ve kavram gelişimlerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA TUĞBA ÇOBAN SÖYLEMEZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MENEKŞE BOZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dil kişiler arası iletişimi sağlayan, toplumların temel taşlarından biri, kültürün ise hem oluşmasını hem de aktarılmasını sağlayan bir araçtır. İletişimi sağlamak için araç olarak dil, bu aracın kullanımında da konuşma kullanır (Topbaş, 2011). Okul öncesi eğitimde çocuğun dil gelişimi açısından; anlama, anlatma, güzel konuşma ve iletişim yetilerinin desteklenmesi hedeflenmektedir. Kavram gelişimi ise nesne ve olayların ortak özelliklerinin içselleştirilmiş bir süreci sonucunda değerlendirilmektedir. Okul öncesi dönemde çocuk yaşamakta olduğu bu süreci dili kullanarak dışa vurmakta ve gelişimi hakkında fikir sahibi olabilmemizi sağlamaktadır. Küreselleşen dünya düzeni insanların kilometrelerce mesafelerden birbirlerine ulaşabilmeleri, iletişimin sağlanması ihtiyacını doğurmuş bu ihtiyaç da ikinci dil eğitimi ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Günümüzde Milli Eğitim Bakanlığı - Okul Öncesi Eğitim Programı'nda ikinci dil eğitimi yer almamasına rağmen özel okulların birçoğunda bu eğitim verilmektedir. Bu çalışma ile okul öncesi eğitimlerinde ikinci dil eğitimi alan ve ikinci dil eğitimi almayan çocukların dil gelişimi ve kavram gelişimi düzeylerinin (renk, harf, sayı, boyut, karşılaştırma, şekil, yön-pozisyon, bireysel-sosyal farkındalık, miktar, zaman-sıralama) incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın temelini "Okul öncesinde ikinci dil eğitimi alan ve ikinci dil eğitimi almayan çocukların dil ve kavram gelişimi düzeyleri nedir?" sorusu oluşturmuştur. Çalışma sonunda ikinci dil eğitimi alan ve almayan iki grup için de cinsiyet değişkeninin çocukların dil ve kavram gelişimlerinde anlamlı bir fark yaratmadığı, yaş gruplarına göre ise dil ve kavram gelişimlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: Okul öncesi eğitim, dil gelişimi, kavram gelişimi, ikinci dil eğitimi