Kişilik özellikleri ile iş tatmini ilişkisi üzerinde psikolojik güçlendirme ve dönüşümcü liderlik algısının etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN AYDOĞMUŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HATİCE AZİZE ERGENELİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı kişilik özellikleri ile iş tatmini arasındaki ilişkileri, bu ilişkiler üzerinde çalışanların psikolojik güçlendirilmelerinin ve bağlı oldukları yöneticilere ilişkin dönüşümcü liderlik algılarının etkilerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışanların kişilik özellikleri ve iş tatmin düzeyleri belirlenmiştir. Çalışanların kişilik özellikleri ile iş tatminleri ilişkisi üzerinde psikolojik güçlendirmenin aracı etkisi ve dönüşümcü liderlik algısının düzenleyicilik rolü araştırılmıştır. Bu kapsamda bir model geliştirilmiş ve bu model Ankara'da Bilkent Üniversitesi ve O.D.T.Ü Teknokent'te bulunan bilişim sektöründe çalışan kişilerde test edilmiştir.Çalışmadaki veriler anket kullanılarak toplanmıştır. Modelde yer alan değişkenler arasındaki doğrusal, düzenleyici ve aracı etkilerin ölçülmesi amacıyla, aracı testi, doğrusal ve hiyerarşik regresyon analizleri uygulanmıştır.Oluşturulan model çerçevesinde yapılan analizler neticesinde elde edilen sonuçlar şu şekildedir: Sorumluluk ve deneyimlere açıklık iş tatminini olumlu yönde etkilemektedir. Ancak deneyimlere açık olmanın iş tatminine olan olumlu etkisi, sorumluluğun etkisi kadar güçlü değildir. Duygusal dengesizlik ise iş tatminini olumsuz yönde etkilemektedir. Öte yandan dışa dönüklük ve uyumluluk ile iş tatmini arasında bir ilişki bulunmamaktadır.Dışa dönüklük ve sorumluluk, psikolojik güçlendirmeyi olumlu, duygusal dengesizlik ise olumsuz yönde etkilemektedir. Ancak uyumluluk ve deneyimlere açıklık ile psikolojik güçlendirme arasında bir ilişki belirlenmemiştir. Sorumluluk ile iş tatmini ilişkisinde psikolojik güçlendirmenin kısmi aracı etkisi bulunmaktadır. Öte yandan dışa dönüklük, uyumluluk, deneyimlere açıklık ve duygusal dengesizlik ile iş tatmini ilişkisinde psikolojik güçlendirmenin aracı etkisi tespit edilmemiştir.Bu bulgulara ilave olarak, psikolojik güçlendirme ve dönüşümcü liderlik algısı, iş tatminini olumlu yönde etkilemektedir. Son olarak, sorumluluk ile iş tatmini ilişkisinde dönüşümcü liderlik algısının düzenleyici rolü olduğu belirlenmiştir. Öte yandan dışa dönüklük, uyumluluk, deneyimlere açıklık ve duygusal dengesizlik ile iş tatmini ilişkisinde, dönüşümcü liderlik algısının düzenleyici etkisi olmadığı ortaya çıkmıştır.Özetle, bu çalışma, kişilik özellikleri ve iş tatmini ilişkisi üzerinde psikolojik güçlendirme ile dönüşümcü liderlik algısının etkilerini inceleyerek, söz konusu dört alanda da literatüre katkıda bulunmuştur.