Çöl kökenli tozların bulut içi reaksiyonları sonucu atmosferik CO2 ve CH4 oluşumuna etkilerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AMIR HADJI ALI GHANDI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AHMET CEMAL SAYDAM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilim tarihinde ilk defa olmak üzere atmosferde, metanın oksik koşullar altında oluştuğu gösterilmiştir. Bu devrim niteliğindeki keşif atmosferde metan oluşumu ve sera gazı konusundaki anlayışımızı tamamen değiştirecektir. Süreç, uzun menzilli taşınım sırasında çöl tozunun bulut suyuyla etkileşiminden kaynaklanmaktadır. Çöl tozu içerisinde bulunan bakteri ve mantarlar bulut içerisindeki su ile temas etmeleri sonrasında oksalat üretmektedirler. Kil minerali içerisindeki demir ile birleşen oksalat demir oksalat oluşumuna neden olmaktadır. Güneş enerjisinin de yardımı ile parçalanan demir oksalat atmosferdeki doğal karbondioksitin halen bilim dünyası tarafından fark edilemeyen kaynağıdır. Atmosferde, karbondioksit ile aynı zamanda oluştuğu izlenen ve bu çalışmada da varlığı kanıtlanan metanın oluşum mekanizması ise yine tozların içerisinde olduğu varsayılan kitin molekülünün parçalanması ile oluşmaktadır. Kitin çöllerin geçmiş zamanda göller, ormanlar ile kaplı olmasından kaynaklanmakta ve günümüzde de atmosferik metanın oluşmasında rol almaktadır. Reaksiyon zincirinin ana unsuru bakteri ve mantarlardır. Çünkü Gama radyasyonu ile sterilize edilen toz örneklerinde metan oluşumu izlenmemiştir.