Çevresel kalitenin sağlık üzerine etkisi: OECD ülkelerine dayanan bir uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR SEZER
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ZAFER ÇALIŞKAN
Özet:Çalışmanın öncelikli amacı 23 OECD ülkesi için 1990-2005 dönemi için çevresel kalitenin sağlık üzerine etkisini tespit etmektir. Bu amaçla öncelikli olarak sağlığın birey ve toplum için önemi tartışılmakatadır. Bu kapsamda sağlığın ekonomik önemine de değinilmektedir. Daha sonra çalışmanın teorik temelini oluşturan sağlık üretim fonksiyonu incelenmektedir. Sağlık üretim fonksiyonu girdilerinden çevresel değişkenler bu çalışmanın temel araştırma konusu olduğundan sağlık ve çevre ilişkisi incelenmekte ve bu ilişkiyi inceleyen ampirik çalışmalardan örnekler sunulmaktadır. Çalışmanın ampirik kısımında ise farklı yaşam beklentisi değikenlerinin bağımlı değişken olarak kullanıldığı yedi ayrı model panel veri analizi ile incelenmektedir. Modellerde çevresel kalite seçilen OECD ülkeleri için kişi başına düşen karbonmonoksit ve sülfüroksit kilogram miktarları ile temsil edilmektedir. Analiz sonuçlarına göre kişi başına düşen karbonmonoksit miktarı doğumdan itibaren yaşam beklentisi, erkeklerde yaşam beklentisi, kadınlarda yaşam beklentisi, kadın 40 yaş yaşam beklentisi ve erkek 40 yaş yaşam beklentisini olumsuz olarak etkilemektedir. Kişi başına düşen sülfüroksit miktarının etkisinin istatiksel olarak anlamsız olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın dikkat çeken bir sonucu erkeklerin çevresel kalite değikenlerine olan duyarlılığının kadınlara göre daha yüksek olmasıdır. Bu sonuç özellikle 40 yaş yaşam beklentisi değişkenleri dikkate alındığında kadın ve erkekler için istihdamın sektörel dağılımındaki farklılıklar ile açıklanmaktadır. Sonuç olarak sağlık düzeyini yükseltmek isteyen ülkeler sağlık ve çevre arasındaki ilişkileri dikkate almalıdır. Sağlık ve çevre arasındaki ilişkilerin açıkça ortaya konulması hem sağlık hem de çevre politikalarının etkinliğini arttıracaktır. Ayrıca çevresel kalitede meydana gelen artışların yarattığı sağlık kazanımları sağlığın ekonomi üzerindeki etkisi nedeniyle ekonomik faaliyetleri de olumlu etkileyecektir.Anahtar Kelimeler: Çevresel Kalite, Yaşam Beklentisi, Beşeri Sermaye, Sağlık Üretim Fonksiyonu, Karbonmonoksit, Panel Veri Analizi