Makromolekül yapıda nanomalzemeler ile parmak izlerinin geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adli Bilimler A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YÜCEL DEMİRKAN
Danışman: Nursel Pekel Bayramgil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Parmak ve avuç izleri, olay yeri incelemelerinde en sık karşılaşılan bulgu türlerinin başında gelmeleri, düşük maliyetli olmaları ve kesin sonuç vermelerinden dolayı "Adli Bilimlerin Altın Standardı" olarak ifade edilmişlerdir. Parmak ve avuç izlerinin biyometrik bulgular olması da önemli üstünlükleri olarak görülmektedir. Bu üstünlükleri Otomatik Parmak ve Avuç İzi Teşhis Sistemleri (OPTES) ve veri tabanlarının gelişmesiyle çok büyük bir önem kazanmıştır. Olay yerinde elde edilen bulgular, sahibinin tespit edilebilmesi maksadıyla bir mukayese numunesine ihtiyaç duymaktadırlar. Parmak izi bulguları ise mevcut veri tabanlarını kullanarak bir şüpheli ya da mukayese numunesine ihtiyaç duymaksızın failin tespitine imkân sağlamaktadırlar. Parmak ve avuç izi incelemeleri alanında başarı, olay yerinden bulunan gizli parmak izlerinin tespit edilebilmesi ve bu izlerin başarılı bir şekilde geliştirilebilmesinde saklıdır. Gizli parmak ve avuç izlerinin geliştirilmesi hakkında birçok çalışma olmasına rağmen fazlasıyla çalışmalara ihtiyaç duyulan bir alandır. Bu tez çalışmasında; parmak ve avuç izlerinin görünür hale getirilmesi alanında, 2025 yılı sonrasına hâkim teknolojik bir devrim olacağı değerlendirilen nanoteknoloji ve nanomalzemelerden istifade edilerek çevre dostu, kullanıcı sağlığına zarar vermeyen, pratik bir çözüm geliştirilmesi hedeflenmiştir. Yapılan bu çalışmada; doğal, çevre dostu, kullanıcı sağlığına zarar vermeyen selüloz türevi bir makromolekül olan 2-hidroksietil selüloz (2-HEC) içinde, silika (SiO2) ve grafen kullanılarak bir süspansiyon hazırlanmıştır. Elde edilen malzemeler Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FT-IR), X-Işınları Kırınım Spektroskopisi (XRD), Taramalı Elektron Mikroskobu-Enerji Dağılımlı X-Işınları Spektroskopisi (SEM-EDX) yöntemleri kullanılarak karakterizasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın son aşamasında, elde edilen numuneler hazırlanan cam, plastik, alüminyum folyo, işlenmiş ahşap, işlenmemiş ahşap, kâğıt ve metal yüzeyler üzerine bırakılmış 1, 3, 5, 7 ve 14 günlük parmak izlerine uygulanmıştır. Genel olarak XRD, FT-IR, SEM-EDX ile elde edilen sonuçlarda, başarılı bir şekilde solüsyonların hazırlandığı görülmüştür. Kâğıt ve işlenmemiş ahşap yüzeyler dışındaki yüzeylerde filmlerin başarılı bir şekilde oluştuğu ve izleri kaldırdığı, esnek ve izleri koruyan bir yapıya sahip olduğu görülmüştür. Nanokompozit filmlerle kaldırılan izlerin müteakip uygulamalarda kullanıma uygun olduğu gözlemlenmiştir. Nanokompozit filmlerin izlerin korunması ve aynı zamanda geliştirilmesi maksadı ile kullanılabileceği değerlendirilmiştir. Tüm yüzeylerde değerlendirildiğinde AKN'li solüsyonların daha başarılı, en başarılı solüsyonun ise 2-HEC/nötral SiO2/AKN olduğu görülmüştür. Solüsyonların alternatif yöntemlerle uygulanabilirliğini test etmek amacıyla solüsyonlar buharlama, daldırma ve püskürtme metotları ile de denenmiştir. Solüsyonların bu metotlarla uygulanmasının sonucunda beklenen başarı elde edilmemiştir. Buharlama ve püskürtme metodu için gerekli geliştirmeler ve uygun değerlerin tespiti ile başarılı sonuçlar alınabileceği değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları kullanılarak, çevre dostu selüloz türevi makromolekül malzemelerin kullanıldığı farklı yüzeylerde etkili, kullanıcı sağlığına zarar vermeyen, düşük maliyetli, parmak ve avuç izi geliştirme tekniği geliştirerek Adli Bilimler literatürüne katkı sağlanmıştır.