Hidrojel doku iskeleleri kullanılarak kök hücre aracılı diş pulpa rejenerasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Endodonti A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HACER AKSEL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ahmet Serper
Eş Danışman: Kezban Ulubayram
Özet:Aksel, H. Hidrojel doku iskeleleri kullanılarak kök hücre aracılı diş pulpa rejenerasyonu. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Endodonti Programı Doktora Tezi, Ankara 2016. Güncel tedavi yöntemlerindeki kısıtlamalar nedeniyle bilim insanları diş dokularının in vitro koşullarda üretilmesini hedefleyen doku mühendisliği yöntemlerine odaklanmışlardır. Bu yaklaşımda kök hücreler, sinyal molekülleri ve doku iskeleleri kullanılarak diş pulpa ve dentin dokularının yeniden inşa edilmesi hedeflenmiştir. Ancak kök kanal uzunluğu boyunca pulpa ve dentin rejenerasyonunu sağlayacak optimum bir yöntem geliştirilmemiştir. Bu çalışmada; pulpa rejenerasyonuna yönelik olarak kemik morfojenik protein-2 (BMP-2) yüklü demineralize dentin matriks (DDM) yapı içerisinde vasküler endotel büyüme faktörü (VEGF) içeren fibrin jelin kullanılması ile diş modeli oluşturularak, insan kaynaklı dentin pulpa kök hücrelerin (DPSC) anjiyojenik ve odontojenik farklılaşmalarının arttırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla farklı konsantrasyonlarda hazırlanan fibrin jele DPSC'ler yüklenerek, 3-boyutlu mikroçevrede hücre proliferasyonu ve hücre morfolojisi değerlendirilmiştir. Optimum fibrin konsantrasyonu belirlendikten sonra, VEGF yüklü fibrin jel ve BMP-2 yüklü DDM disklerle diş modeli oluşturulmuştur. DPSC'lerin anjiyojenik ve odontojenik gen ekspresyonlarındaki değişiklikler gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) kullanılarak analiz edilmiştir. Hücre çoğalmasının düşük fibrin jel konsantrasyonlarında daha fazla olduğu ve DPSC'lerin fibrin jel içerisinde tübüler morfoloji gösterek hücre-hücre uzantılarıyla ağ oluşturdukları izlenmiştir. VEGF'nin fibrin jelden ve BMP-2'nin ise DDM'den kontrollü salım profili sergiledikleri izlenmiştir. VEGF yüklü fibrin jel ve BMP-2 yüklü DDM'den oluşan diş modelinde 28. günde BSP, DMP-1 ve PECAM ekspresyonlarının arttığı gözlenmiştir. OCN ve CBFA ekspresyonlarında ise önemli bir değişiklik olmamıştır. Bu çalışmanın sonuçları, düşük konsantrasyonda fibrin jel ve DDM'lerin birlikte kullanılması ile oluşturulmuş diş modelinde, büyüme faktörlerinin etkisi ile DPSC'lerin anjiyojenik ve odontojenik farklılaşmasını arttırdığı ve dentin-pulpa rejenerasyonu için uygun olduğunu göstermiştir.