Hastanelerde İş Sağlığı ve Güvenliğinin Sağlanmasında Personel Güçlendirmenin Etkisi: Hemşireler Üzerinde Bir Çalışma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET YILDIZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SIDIKA KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tüm dünyada, iş sağlığı ve güvenliği konusu önemli bir problem olarak görülmektedir. Sağlık çalışanları, özellikle hemşireler, çalışma ortamları ve örgütsel faktörler nedeniyle mesleki risk ve tehlikelere maruz kalma açısından en riskli meslek gruplardan biridir. Çalışanların etkili ve verimli çalışması için işyeri güvenliklerinin sağlanması gerekmektedir. Çalışanların motivasyon, memnuniyet ve kendilerine olan güven düzeylerini yükselten, mesleki bilgilerini artıran ve gelişimlerini sağlayan uygulamaları ve koşulları ifade eden personel güçlendirme hastanelerde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasında önemli bir araç olabilir. Bu çalışmanın amacı, hastanelerde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasında personel güçlendirmenin etkisini araştırmaktır. Araştırma, Batman ilinde bulunan 2 kamu ve 3 özel hastanede çalışan toplam 377 hemşire üzerinde uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak, "Psikolojik Güçlendirme Ölçeği" (Psychological Empowerment Instrument), "Çalışma Koşulları Etkililiği Anketi II" (Conditions of Work Effectiveness Questionnaire II) "Standart (Evrensel) Güvenlik Tedbirlerine Riayet Etme Ölçeği" (Universal Precautions Compliance Scale), "İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Yükümlülükleri Yerine Getirme Ölçeği" ile mesleki risk ve tehlikeleri belirlemeye yönelik 23 maddelik soru seti ve iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ile ilgili alınan önlemleri ve hemşirelerin mesleki ve demografik özelliklerini belirmeye yönelik 21 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Araştırmada, psikolojik ve yapısal güçlendirme bağımsız değişkenler, evrensel güvenlik tedbirlerine riayet etme, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülükleri yerine getirme ve mesleki risk ve tehlikelere maruz kalma ise bağımlı değişkenler olarak belirlenmiş ve güçlendirmenin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili davranışlara etkisi path analizi ile, güçlendirmenin mesleki risk ve tehlikelere maruz kalmaya etkisi ise lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmada, hemşirelerin hem psikolojik hem de yapısal güçlendirme düzeylerinin, hemşirelerin evrensel güvenlik tedbirlerine riayet etme ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülükleri yerine getirme düzeylerini etkilediği belirlenmiştir. Psikolojik ve yapısal güçlendirmenin birlikte, evrensel güvenlik tedbirlerine riayet etmedeki değişimin %52'sini ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülükleri yerine getirmedeki değişimin ise %42'sini açıkladığı görülmüştür. Araştırmada ayrıca, güçlendirmenin psikolojik rahatsızlık yaşama, enjektör batma vakası yaşama, sözel ve fiziksel şiddete maruz kalma üzerinde etkili olduğu ve güçlendirme düzeyi daha yüksek hemşirelerin bu mesleki risk ve tehlikelere daha az maruz kaldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, araştırmada güçlendirmenin iş sağlığı ve güvenliğini sağlamada değerli bir araç olabileceği görülmüş ve çalışanların güçlendirilmesi ile ilgili önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler Psikolojik Güçlendirme, Yapısal Güçlendirme, ĠĢ sağlığı ve Güvenliği, ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği DavranıĢları, Mesleki Risk ve Tehlikeler, Hastaneler, HemĢireler