Altın yığın liçi projesinde farklı kırma boylarının verimlilik ve geçirimlilik performanslarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE ERKAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AHMET HAKAN BENZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Altın birim fiyatının artması ile birlikte geçmişte işletilmesi ekonomik olmayan düşük tenörlü cevherlerin işletilmesi gündeme gelmiştir. Düşük tenörlü ve yüksek rezerve sahip cevherlerin işletilebilmesi yığın liçi prosesi ile mümkün olabilmektedir. Yığın Liçi prosesi, cevheri geçirimsiz bir yüzey üzerinde çözücü çözelti ile ıslatarak yığının içerisindeki değerli metallerin çözeltiye alınarak işlenmesidir. Hazırlıklı ve hazırlıksız gibi değişik uygulamaları da mevcuttur. Yaygın olarak kullanılan yığın liçi yönteminde , cevher kırma işlemi ile istenilen boyuta indirilir ve önceden hazırlanmış geçirimsiz yüzeye (plastik, jeoteksil gibi) serilir. Damlama borulama sistemi kullanılarak çözelti üstten verilir. Yığının üstünden süzülürken değerli metalleri bünyesine alan çözelti yığının altındaki toplayıcı borular vasıtasıyla çözelti yüklü çözelti havuzuna alınır ordan da işleme tesisine gönderilir. Öğütme gibi ilk yatırım ve üretim maliyeti yüksek olan bir proses kullanılmadığı için düşük tenörlü cevherde uygulanabilirliği ekonomik olmaktadır. Kırma boyunun liç verime ve yığın geçirimliliğe etkisi araştırılamak üzere 4 farklı test gerçekleştirilmiştir. ii İnce boy şişe çevirme testleri İri boy şişe çevirme testleri Kolon testleri Geçirimlilik testleri Bu çalışmanın ilk aşamasında, açık ocağın değişik bölgelerinden alınan üç farklı kompozit cevher, üç farklı boya kırılarak hazırlanmıştır. Toplamda elde edilen dokuz örnek değişik çaptaki dokuz ayrı kolona yerleştirilip liç testi yapılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise, liç işlemi bittikten sonra kolondaki atık malzeme yıkanıp geçirimlilik testi yapılmıştır.. Bu test ile yığın liçinde cevherin kendi ağırlığından dolayı sıkışma senaryosu test edilmeye çalışılmıştır. Her iki aşamadan elde edilen veriler ışığında, ilk olarak kırma boylarında altının veriminin nasıl değiştiği araştırılmıştır. Sonraki aşamada ise elde edilen geçirimlilik verileri sayesinde yığın yüksekliğinin kaç metre olması gerektiği araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler : Liç prosesi, yığın liçi, altın kazanımı