Yükseköğretim kurumlarında web tabanlı uzaktan eğitim programları bileşenleri: Uygulamalar ve sorun alanları


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE GÖKÇE BİLGİÇ DOĞAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAKAN TÜZÜN

Özet:

Bu çalışmada günümüzde sayıları hızla artan web tabanlı uzaktan eğitim programlarının daha etkin bir hale getirilmesi için web tabanlı uzaktan eğitim programlarında bulunması gereken ana bileşenlere yönelik bir öneri ortaya konarak bu bileşenlere ait alt ölçütlerin tanımlanması yapılmıştır. Araştırma deseni olarak nitel araştırma yöntemlerinden biçimlendirici (formative) araştırma yöntemi kullanılarak web tabanlı uzaktan eğitim programları derinlemesine incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, web tabanlı uzaktan eğitim hizmeti sunan, farklı coğrafi bölgeler içerisinde farklı il merkezlerinde bulunan ve web tabanlı uzaktan eğitim konusunda farklı deneyim sürelerine sahip 4 yükseköğretim kurumu oluşturmaktadır. Araştırma verileri uzaktan eğitim hizmetlerini yöneten ve sürdüren ilgili merkez temsilcileri ile yapılan görüşmelerden, bu merkezler tarafından araştırmacı ile paylaşılan belgelerden ve merkezlerin Web siteleri incelemesi sonucunda elde edilen bilgileri kapsayan nitel verilerden oluşmaktadır. Bu araştırmada farklı yükseköğretim kurumlarında halihazırda var olan uzaktan eğitim hizmetlerini yöneten ve sürdüren ilgili uzaktan eğitim merkezleri ile yapılan görüşmelerin analizi ve belgelerin incelemesi neticesinde web tabanlı uzaktan eğitimde yükseköğretim kurumlarında düzgün çalışanların ve eksik olan geliştirilmesi gereken durumların analizi yapılarak var olan durum tespiti yapılmıştır. İlgili merkezlerin tecrübeleri ve alanyazın ile beraber var olan durumun nasıl iyileştirilmesi gerektiği, bir uzaktan eğitim programının etkili bir şekilde yapılandırılması ve sürdürülmesi için hangi bileşenlerin olması gerektiği konusunda bir öneri hazırlanmıştır. Araştırma sonucunda 73 sayfalık görüşme transkriptlerinin çözümlenmesi sonucunda ortaya çıkan 727 kod 13 temel kategori içerisinde hiyerarşik alt kategoriler ile yapılandırılarak web tabanlı uzaktan eğitim programlarına ait bileşenler ortaya konulmuştur. Bu kategoriler program açılış süreci, mevzuat, Türkiye yükseköğretim yeterlilikler çerçevesi, program yapısı, öğretim tasarımı, ölçme değerlendirme, iletişim/etkileşim, destek, teknik, program değerlendirmesi, akreditasyon, başarı faktörleri ve problemlerdir. Anahtar sözcükler: Uzaktan eğitim, web tabanlı uzaktan eğitim, yükseköğretim,program tasarımı.