Fransız edebiyatından yapılan ilk edebi çeviriler üzerine analitik bir uygulama (1860-1900)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM BAY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SIDDIKA DİLEK YALÇIN ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:19. yüzyılda Fransız edebiyatından yapılan ilk edebi çevirileri konu alındığı bu çalışmanın amacı, bu ilk örneklerin günümüz çeviri anlayışı çerçevesinde değerlendirildiğinde tam birer çeviri sayılıp sayılamayacaklarını, bunun dışında ise modernleşme sürecindeki Türk edebiyatının gelişimine ne gibi katkılarda bulunduklarını sorgulamaktır. Tezin giriş bölümünde, konunun neden ve hangi ölçütler temel alınarak sınırlandırıldığı ve tezin yazım aşamasında kullanılan yöntem ve kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir. Tezin birinci bölümünde ise, Fransız edebiyatının 18. ve 19. yüzyıllardaki görünümü genel olarak özetlenmiştir. Buradaki amaç, inceleme bölümünde ele alınacak olan klasik, tipik ve popüler eserlerin, kendi dönem ve edebiyatları içerisindeki önem ve etkilerini açıklayabilmektir. Çalışmanın ikinci bölümü ise çeviri kuramları ve 19. yüzyıl Türk edebiyatındaki çeviri etkinliklerine ayrılmıştır. Bu başlık altında, dönemin çevirmenlerinin çeviri hakkındaki görüşlerine yer verildiği gibi, yapılan roman ve hikaye çevirilerinin listesi hazırlanmış ve buradan yola çıkarak dönemin çeviri etkinlikleri tablo ve grafikler yoluyla yorumlanmaya çalışılmıştır. Tezin son bölümü olan inceleme bölümüne gelindiğinde ise, çeviriler kaynak ve diğer çeviri eserlerle karşılaştırılarak, çevirmenin benimsediği çeviri yöntemi de göz önüne alınarak, ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Yapılan bu çalışmada, hem eski harfli Osmanlıca metinler hem de Fransız edebiyatına ait eserler kaynağından okunmuş ve karşılaştırmalı edebiyat bilimi ile çeviribilimin kuramları çerçevesinde değerlendirilmeye çalışılmıştır