Türkiye'de gözetim, cezalandırma ve istisna hâli: Siyasi tutuklu öğrenciler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA CAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYLİN BARAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma nitel veri toplama ve analiz tekniklerinin kullanıldığı, betimsel ve kuramsal bir araştırmadır. Çalışma kapsamında; siyasi düşünceleri, ifadeleri veya eylemleri sebebiyle tutuklanan ve görüşme yapılan tarihlerde tamamı tahliye olmuş olan toplam 7 kadın ve 15 erkekle yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeciler, tutuklandığı dönemde üniversite öğrencisi olan bireylerdir. Tüm görüşmelerde, görüşmecilerin de onayıyla ses kaydı yapılmış, daha sonra bu ses kayıtları deşifre edilmiş ve toplanan veriler kategorilendirilerek analiz edilmiştir. Görüşmecilerin siyasi düşüncelerine ve eylemlerine dair kapsamlı veriler elde edilmiş; onları ortaklaştıran unsurlar çok yönlü bir şekilde tespit edilmeye çalışılmıştır. Görüşmecilerin tutukluluk öncesi, tutukluluk süreci ve tahliye sonrası olmak üzere üç farklı dönemde neler yaşadıkları ve bu dönemlere dair düşünceleri öğrenilmiş; gözetim ve cezalandırmanın tutuklanan öğrenciler üzerinde nasıl gerçekleştiği, iktidar uygulamalarının etkilerinin ve amaçlarının neler olduğu sorularına cevap aranmıştır. Çalışmada, devlet erkinin uygulanışı olarak hukukun işleyiş biçimleri ve polis uygulamaları sorunsallaştırılmış; keyfî uygulamalara ve hak ihlallerine odaklanılarak, farklı iktidar biçimlerinin Türkiye'de nasıl iç içe geçtiği ve bir arada uygulandığı ortaya konulmuştur. Bu çerçevede, devlet merkezli iktidar kavrayışını tamamen terk etmenin yanlışlığına dikkat çekilmiş; hukukun fetişleştirilmesi eleştirilerek tutuklamaların sadece kanunun uygulanması değil, yönetmenin bir biçimi ve bireyleri mevcut toplumsal sisteme uyumlu hâle getirmenin bir aracı olduğu göz önüne serilmiştir. Ayrıca görüşmecilerin hem cezaevlerinde hem de cezaevleri dışında nasıl direniş imkânları yarattıkları ve içinde bulundukları toplumsal ve siyasi mücadeleleri nasıl sürdürdükleri ortaya konmuş, iktidar uygulamalarının mutlak bir başarıya ulaşamayacağı gösterilmiştir. Anahtar Sözcükler: Gözetim, cezalandırma, istisna hâli, polis, siyasi tutuklu, üniversite öğrencileri.