AMFİFİLİK POLİMER TABANLI TABLET KATALİZÖR SİSTEMLERİ: Π-Π İSTİFLENMESİ İLE ALTIN-NHC KOMPLEKSLERİNİ İÇEREN YENİ NESİL NANO-REAKTÖRLERİN HAZIRLANMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL ACAR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Solmaz Karabulut Şehitoğlu

Eş Danışman: Bengi Özgün Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sulu ortamda gerçekleşen organik reaksiyonlarda kullanılan organometalik katalizörlerin, hidrofobik özelliğe sahip olmaları kullanımlarını sınırlandırırken reaksiyonlarda kullanılan komplekslerin neme ve suya karşı duyarlı olmaları reaksiyonların gerçekleşmesini zorlaştırmaktadır. Bu sorun, iyonik veya iyonik olmayan hidrofobik özelliğe sahip grupların katalizör yapılarına bağlanması ile çözülmektedir. Fakat bu çözüm yöntemi oldukça zor olup, ekonomik açıdan da uygun değildir. Katalizör yapısına grupların ilave edilmesi ile hidrofilik substratların kullanıldığı reaksiyonlar başarılı bir şekilde gerçekleştirilirken, hidrofobik substratların kullanıldığı reaksiyonlar için bu katalizörler yüksek katalitik aktivite göstermemektedir. Yapılan çalışmalar moleküller arasında gerçekleşen π-π istiflenme etkileşimi ile elde edilen sistemlerin başarılı olabileceğini göstermiştir. Bu tez çalışmasında kontrollü polimerizasyon yöntemlerinden olan ATRP yöntemi ile piren grubu bulunduran ve suda misel oluşturan amfifilik polimerler sentezlenmiştir. Sonrasında piren grubu içeren Au(I)-NHC kompleksleri elde edilmiş ve bu kompleks amfifilik polimerin hidrofobik merkezinde kararlı olabildiği görülmüştür. Au(I)-NHC kompleksi ve amfifilik polimer ile suda 40-50 nm boyutunda misel yapıları oluşturan tablet katalizör elde edilmiştir. Elde edilen tablet katalizörler alkin hidrasyon reaksiyonlarında denenmiş ve başarılı sonuçlar vermiştir. Ayrıca katalizörün altı tura kadar yüksek katalitik aktivitede tekrar kullanılabildiği ve hem azot hem de hava ortamında muhafaza edilmesi ile de altı aya kadar aktivitesini koruduğu tespit edilmiştir.