Çocuklarda çoklu sistemik inflamatuvar sendrom (MIS-C) tanı ve takibinde elastin türevi peptidlerin kullanımı ve tayini için yeni bir yarışmalı indirekt elısa protokolü geliştirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi (İngilizce), Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN OĞUZ DEMİR
Danışman: Yasemin Özsürekci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Çocuklarda çoklu sistemik inflamatuvar sendrom (MIS-C), SARS-CoV-2 enfeksiyonundan sonra yüksek ateş ve cilt bulgularının yanı sıra birden fazla organ tutulumuyla karakterize hiperinflamatuvar bir sendromdur. MIS-C tanısı kliniğe dayanmakta olup literatürde henüz hastalığa özgü tanımlanmış bir biyobelirteç yoktur. Kardiyovasküler dokunun en önemli bileşenlerinden birinin elastin olması nedeniyle kardiyovasküler tutulumla öne çıkan MIS-C'de elastin türevi peptidlerin (EDP) olası bir biyobelirteç adayı olma ihtimalleri vardır. Buradan hareketle MIS-C tanı ve prognozunda biyobelirteç olarak kullanmak üzere; pratik, hızlı ve yüksek duyarlılıkta sonuç verebilen yeni bir ELISA protokolü oluşturmayı hedefledik. Öncelikle serumda EDP molekülünün düzeyini ölçmek ve MIS-C tanı ve tedavisindeki yerini belirlemek için yeni bir yarışmalı indirekt ELISA protokolünün optimizasyonu ve validasyonu yapıldı. MIS-C tanısıyla takipli 90 MIS-C'li çocuğun hasta grubu; 9 SARS-CoV-2'ye bağlı ağır pnömoni ve 56 sağlıklı çocuğun da kontrol grubunu oluşturduğu kohortta, katılımcıların klinik özellikleri, laboratuvar değerleri ile geliştirilen yeni yarışmalı ELISA protokolü ile ölçülen EDP'nin klinik ilişkisi ve MIS-C'de kullanılabilirliği araştırıldı. Hasta grubundaki 90 MIS-C'li olgunun 36'sı (%40) şok, 32'si (%36) Kawasaki hastalığı benzeri ve 21'i de (%23) ateş ve inflamasyon fenotipi ile olarak değerlendirildi. Hastaların 71'inde (%79) elektrokardiyografi veya ekokardiyografi bulguları veya laboratuvar bulguları ışığında kardiyak tutulum olduğu görüldü. Ferritin, CRP ve prokalsitonin düzeyleri şok fenotipindeki hastalarda anlamlı düzeyde diğer fenotiplere kıyasla yüksekti. Optimizasyonu tamamlanan ve tekrarlanabilirliği ölçülen yeni yarışmalı ELISA protokolünde intra-assay CV %1,96 ve inter-assay CV %7,64 oranındaki kesinlikle EDP tespiti ve ölçümü yapacak yeterlilikteydi. MIS-C'li hastaların tedavi öncesinde alınan serum örneklerinde yeni ELISA protokolü ile ölçülen EDP'ler tedavi sonrasına, SARS-CoV-2 pnömonili çocuklara ve sağlıklı çocuklara göre anlamlı düzeyde düşüktü. Receiver operating characteristic (ROC) analizi ile eğri altında kalan alan (AUC) %87 olarak tespit edildi. Bu çalışma ile yeni, özgün ve yüksek duyarlılıkta çalışan yarışmalı bir ELISA protokolü tanımlanmış olup geliştirilen bu ELISA protokolü ile EDP'nin MIS-C'nin tanı ve prognozunda yeri olabileceği gösterilmiştir.