Translating experimental literature: A stylistic analysis of the Turkish translation of cut-ups in W. S. Burroughs' The Soft Machine
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BAHATTİN ASLAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HİLAL ERKAZANCI DURMUŞ
Özet:Dikkat çekici biçemsel özellikleriyle deneysel edebiyat çalışmaları, çeviri alanınada yürütülecek çalışmalar için bolca malzeme sunmaktadır. Bu tür eserler özellikle de, çeviride biçem ve görünürlük hususlarının farklı bir bakış açısıyla yeniden ele alınmasını olanaklı kılmaktadır. W. S. Burroughs'un, "kes-diz" tekniğiyle yazılan ve bu özelliğinden dolayı çevirmenin karşısına sıradışı güçlükler çıkaran Yumuşak Makine adlı eseri deneysel bir roman olarak biçem ve görünürlük hususlarının birlikte ele alınmasına olanak sağlayan önemli bir eserdir. Bu bağlamda, çevirmenin, Yumuşak Makine'de yeralan türlü kes-diz uygulamalarından kaynaklanan dikkat çekici biçemsel güçlüklerle nasıl başettiğini incelemek suretiyle, bu çalışma, kaynak ve hedef metinlerin biçemsel açıdan ne ölçüde farklılaştıklarını ve bu farklılaşmanın çevirmenin görünürlüğüne ne ölçüde etki ettiğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda, Andrew Chesterman tarafından derlenen bir dizi çeviri stratejisinden faydalanılarak ve Boase-Beier (2006)'in çeviride biçemin önemine ilişkin savlarıyla Venuti (1995)'nin çevirmenin görünürlüğüne ilişkin savları ışığında hedef ve kaynak metinler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Analizler sonucunda elde edilen bulgular ışığında, çevirmenin başvurduğu çeviri stratejileriyle, bu tercihlerinin doğal sonucu olarak ortaya çıkması beklenen çevirmenin görünürlüğü arasındaki ilişkinin, deneysel edebiyat çevirisi bağlamında, her zaman beklendiği gibi olmayabileceği saptanmıştır. Başka bir ifadeyle,kaynak metnin biçeminin belirgin bir biçimde yerelleştirildiği ve dolayısıyla kendisine yüklenen özel anlamdan uzaklaştırıldığı halde, çevirmenin beklenildiği gibi görünmez olmadığı, aksine hala belirgin bir biçimde görünür olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Deneysel edebiyat, kes-diz, çevirmenin görünürlüğü, biçembilim, çeviri stratejileri, Yumuşak Makine.