Tip 1 diyabetli çocuk hastalarda diyetin inflamatuar indeksi ile bazı biyokimyasal parametreler arasındaki ilişkinin incelenmesid
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SULTAN OĞUZMERT
Danışman: Mevlüde Kızıl
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Diyet, diyabet tedavisinin önemli bir bileşeni olmakla beraber diyabet yönetiminin başarılı olması için tamamlayıcıdır ve buna ek olarak Tip 1 Diabetes Mellitus (DM)'lu çocuklarda diyetin inflamatuar yükünün glisemik kontrol ve inflamasyon üzerine etkili olabileceği düşünülmektedir. Diyetin inflamatuar indeksi (DII) diyetin inflamatuar özelliğinin ölçülebilmesine olanak sağlayan yeni bir indekstir ve C reaktif protein (CRP), interlökin-6 (IL-6) ve tümör nekrozis faktör-alfa (TNF-α) gibi inflamatuar belirteçlerle ilişkili olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada, Tip 1 DM' li çocuklarda, diyetin inflamatuar yükü ve diyete uyumun, glisemik kontrol ve inflamasyon durumu üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamına, Dr. Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatrik Endokrinoloji polikliniğine başvuran, son 1-5 yıl içinde Tip 1 DM tanısı almış 62 çocuk hasta alınmış ve hastalara kişisel bilgiler, sosyoekonomik durum, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümler, rutin biyokimyasal bulgular, fiziksel aktivite kaydını içeren anket formu yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Bunun yanı sıra hastalara diyabet yönetimi anketi uygulanmıştır. Hastaların yüksek duyarlılıklı C-Reaktif Proteini (hs-CRP) değerleri ise ELISA yöntemi ile analiz edilmiştir. Ayrıca, her bir hastadan iki gün hafta içi, bir gün hafta sonu olmak üzere birbirini takip eden üç günlük besin tüketim kaydı alınmış ve besin ögesi tüketim ortalamalarına göre DII skorları hesaplanmıştır. Araştırma örnekleminin %56.5'i kız, %43.5'i ise erkek hastadan oluşmaktadır. Hastaların diyetlerinin inflamatuar yükü değerlendirilmiş ve DII ortalaması kızlarda 2.8±1.0 iken erkeklerde 3.3±1.2 olarak hesaplanmıştır. Hastalar DII skorlarına göre tertillere ayrılarak incelendiğinde, günlük ortalama enerji, protein, karbonhidrat, toplam yağ, doymuş yağ (SFA), tekli doymamış yağ asitleri (MUFAs), omega 3 (n-3) çoklu doymamış yağ asitleri (n-3 PUFAs), omega 6 (n-6) PUFAs, kolesterol, vitamin A, tiamin, riboflavin, niasin, vitamin B12, demir, magnezyum, çinko alım miktarlarında gruplar arası farklılık anlamlı bulunmuştur (p 0.05). DII ile hs-CRP düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken hs-CRP düzeyinin en düşük DII skoruna sahip grupta (1. Tertil) daha düşük olduğu görülmüştür fakat bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, CRP konsantrasyonu gün içinde değişiklik gösterebilmekle birlikte baskın olarak IL-6 ve TNF-α gibi sitokinlerin uyarısına yanıt olarak karaciğer tarafından sentezlenmektedir bu nedenle, DII ile bu inflamatuar sitokinler arasındaki ilişkinin de incelenmesi önerilmektedir.