Doğa, Toplum ve Modern Devlet: Erken Cumhuriyet Dönemine Yeniden Bakmak
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEVCİHAN KARAOSMAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): METİN YÜKSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma modern devletin doğal ve toplumsal dünyayı yeniden şekillendirme karakteristiğine vurgu yapan teorik çalışmalardan esinlenerek Türkiye'de Cumhuriyet'in kuruluşunu takip eden on yıl boyunca artan çekirge salgınları ile mücadelesini mercek altına almaktadır. Aynı yıllara tekabül eden Ağrı'daki Kürt isyanı çekirge saldırıları gibi yeni kurulan ulus-devletin uğraştığı bir diğer problemi olmuştur. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivleri, Meclis görüşmeleri, kanun metinleri (Çekirge Kanunu) ve dönemin resmi ideolojik söylemine yakın basınını inceleyerek ortaya çıkardığım bu doğal (çekirge) ve toplumsal (Kürt) muhalefet de benzer söylemsel ve yöntemsel stratejilerle modern Cumhuriyet tarafından bastırılmıştır. Bu çalışmanın orijinal ve ısrarlı vurgusu insan-merkezci, devlet-merkezci ve modernleşmeci yaklaşımların gölgesinde yapılan akademik çalışmaların eksik kaldığı iddiasıdır. Sosyal tarih, Maduniyet Çalışmaları, sömürgecilik-sonrası eleştirinin yanı sıra doğa çalışmaları gibi bir dizi eleştirel alandan esinlenen bu çalışma, yukarıda sözü edilen birincil kaynaklarla bu eleştirileri erken Cumhuriyet dönemi bağlamında tartışmaya girişmektedir. Bu anlamda insan dışındaki doğa unsurlarının ikincil hale getirildiği ya da yok sayıldığı tarihi anlatılara eleştirel bakış açısı getiren bu çalışma çekirgeleri dikkate alarak bu dönemi yeniden değerlendirmeye çalışmaktadır. Bu bağlamda doğanın bir unsuru olan çekirgelere yönelik erken Cumhuriyet döneminde mevcut tasavvurların homojen ulus inşası sürecinde Kürt nüfusun da burada önerdiğim şekliyle 'hayvan-insan' olarak temsil edilmesinde nasıl bir rol oynadığını mercek altına almaktadır. Bu çerçevede 'hayvan-insanlar' olarak temsil edilen Kürtlerin isyanı da çekirge mücadele usulü ile tepelenmiştir.